Ghana

Αξέχαστο ταξίδι. Κάναμε φίλους για μιά ζωή. Ankasa: 4 μέρες χωρίς wifi. Picathartes: με covid. Και 3574 lifelist: το 1/3 των πουλιών του κόσμου.

27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ.

Ankasa Conservation Area. Στην Γκάνα, κοντά στα σύνορα με την Ακτή Ελεφαντοστού. Χωρίς τηλέφωνα ή wifi. Χωρίς περισπασμούς. Για 4 μέρες, το ρολόι μου έγραψε 17 – 18 χιλ. βήματα την ημέρα. Σηκωνόμαστε 4:30 το πρωί, ψάχνοντας για μιά σπάνια κουκουβάγια (Akun Eagle-Owl) και συνεχίζαμε ψάχνοντας για πουλιά που ζουν μόνο σε αυτό το παρθένο δάσος (Upper Guinea endemic birds).

“150”% υγρασία, 30 βαθμοί θερμοκρασία, αντιθαμβωτικό υγρό για τα γυαλιά, βεντάλια στο χέρι και απάτητες διαδρομές που άνοιγε ο οδηγός, που πήγαινε μπροστά με την τεράστια μαχαίρα του. Ο ιδρώτας έτρεχε ποτάμι (έχασα και 2 κιλά σε 3 μέρες). Γύριζα το βράδυ και έμπαινα με τα ρούχα κάτω από το ντους, για να φύγει ο ιδρώτας.

Είχαμε και bodyguard με (οπλισμένο!) τουφέκι για να τρομάξει, πυροβολώντας στον αέρα, την όποια αγέλη ελεφάντων, αν μας την έπεφτε.

Επιστρέφαμε 8:00 το βράδυ, 2 ώρες μετά την δύση του ηλίου, συνεχίζοντας το ψάξιμο με την θερμική κάμερα του οδηγού για πλάσματα της νύχτας.

Τελικά τελευταία στιγμή (είχε πάει σχεδόν 9 ή ώρα), την βρήκαμε την κουκουβάγια και είδαμε …μόνο την πλάτη της. Μισή ώρα την “παρακαλάγαμε” να γυρίσει και δεν μας έκανε την χάρη. Αχάριστη. Τόσες θυσίες κάναμε για χάρη της.

Φοβερή εμπειρία το Ankasa, “βγήκαμε τελείως από τον κόσμο μας. Μας κατάπιε το δάσος.

Είχαμε και 2 “εγκυκλοπαίδειες” μαζί. Ο Νίκ διδάσκει Animal behavior” στο Cambridge. Ο Στήβ, 10 χρόνια μεγαλύτερος μου, με φίτνες 35χρόνου, έχει ήδη δεί 7000 πουλιά και ξέρει τα πάντα. Απίστευτες λεπτομέρειες για κάθε είδος. Και δίνει ρυθμό.

O σπάνιος Congo Serpet Eagle

O σπάνιος Congo Serpet Eagle. Εμπειρία.
Τον ακούν μερικές φορές, αλλά τον βλέπουν πολύ σπάνια.

Τον ακούσαμε κάποια στιγμή να φωνάζει, στην απέναντι μεριά της κοιλάδας, σε πυκνό δάσος, 300-400 μέτρα μακρυά μας. Ψάχναμε όλοι με τα κυάλια, μάταια. Τελικά τον βρήκε ο «γάτος» ο οδηγός μας. Δεν ήταν στην πρώτη σειρά των δέντρων, ούτε καν στη δεύτερη. Ηταν πιο πίσω και βρήκε μια «τρυπούλα» ανάμεσα στα κλαδιά και τον είδε. Κάναμε μια ώρα να βρούμε την «τρύπα» με τα κυάλια και να τον δούμε.

Η Λουκία με την 7dII κάμερα, είχε καρφάκι focus point και κατάφερε να «περάσει» ανάμεσα από τα κλαδιά και να τον φωτογραφίσει. Εγω με την σοφιστικέ R5, που δεν έχει καρφάκι, αλλά τετραγωνάκι focus point, απέτυχα. Δεν χώραγα να περάσω.

Φωτογράφιση ιεροστελεστία. Η φωτογραφία είναι πολύ μακρινή (φαίνεται βέβαια το ματάκι του), η ιεροτελεστία όμως και βέβαια η μεγάλη δυσκολία να τον δείς, είναι όλη η αδρεναλίνη.  Ankasa National park, Ghana.

Το Picathartes gymnocephalus είναι ο βασικός λόγος για να επισκεφτεί κάποιος την Γκάνα

3 ΜΑΡΤΙΟΥ.

Το Picathartes gymnocephalus είναι ο βασικός λόγος για να επισκεφτεί κάποιος την Γκάνα. Αρκεί να δεις εξάλλου την φωτογραφία του, για να πειστείς.
Η δική μας συνάντηση όμως έμελε να μου μείνει αξέχαστη.

Την παραμονή είχα ένα κρυολόγημα και έμεινα εντελώς άγρυπνος.Το πρωί δεν μπορούσα να πάρω τα πόδια μου. Στις 1:00 ανακάλυψα ότι έχω 40 πυρετό και το τεστ έδειξε covid (την είχα σκαπουλάρει μέχρι τώρα).

Και το Picathartes θέλει… ανάβαση. 279 μέτρα υψομετρική διαφορά. Σαν να λέμε 93 όροφοι!

Και η μόνη ευκαιρία να το δεις είναι 4:30 με 5:30 το απόγευμα, που πάει για να “κουρνιάσει”.

Όπως καταλαβαίνετε πήγα. Ενας θεός ξέρει πώς.
Και έβγαλα και φωτογραφίες με 25.600 iso (10 ταχύτητα έδινε με αυτό το iso) καθώς ήταν πολύ σκοτεινά, κάτω από τον βράχο που πάει και κουρνιάζει.

Η φωτογραφία είναι απο την στιγμή που ήρθε μπροστά μας και μας είπε ότι αρκετά καθίσαμε, ώρα να πάρουμε δρόμο, απο το σπίτι του.
Θρυλικό πουλί.

Brown-rumped Bunting

7 ΜΑΡΤΙΟΥ.

Καμαρώνει το Brown-rumped Bunting λες και ξέρει την σημασία που είχε για μας.
Με αυτό συμπληρώσαμε το 1/3 όλων των πουλιών του κόσμου.

Και έχει αρχίσει ήδη και δυσκολεύει πολύ το πράγμα. Πήγαμε σε μια περιοχή στην Γκάνα, που δεν είχαμε ξαναπάει, στο Mole national park, είδαμε 42 είδη πουλιών και κανένα από αυτά δεν ήταν νέο για την λίστα μας. Τα είχαμε δεί σε κάποιες άλλες χώρες και τα 42.

Κάθε νέο είδος πανηγυρίζεται πλέον, σαν να μπήκε γκόλ.
Για το brown-rumped bunting που ήταν σημαδιακό “χόρεψα κιόλας”.
Στο Mole National Park στη Βόρεια Γκάνα.

8 ΜΑΡΤΙΟΥ

Και γιατί είναι όλοι αυτοί μαζεμένοι πρωί-πρωί;

Γυρίζουν από την «δουλειά». Απλώνονται το σούρουπο και σχηματίζουν ένα τεράστιο κύκλο (με ακτίνα χιλιομέτρων), υστερα βάζουν φωτιές από την άλλη μεριά, οδηγώντας τα ζώα προς την μεριά τους, ύστερα κλείνουν τον κύκλο και αρχίζουν να περπατάνε προς το κέντρο.

Όσα ζώα τύχει να βρεθούν μέσα σε αυτή την τεράστια περιοχή, καθώς οι bush-meaters σφίγγουν τον κλοιό, προχωράνε προς το κέντρο του κύκλου, όπου και εξολοθρεύονται και πουλιούνται την επομένη στο πλάι των δρόμων, ωμά ή καπνισμένα. Μαζική εξόντωση. Φρίκη. Και είναι νόμιμο.

Δύσκολο να το χωνέψεις. Eίμασταν λίγα χιλιόμετρα από την Μπουρκίνα Φάσο (που έχει καταλάβει ήδη ο Isis) και στην αρχή νόμιζα ότι είναι μετανάστες που έρχονται από εκεί. Σοκαρίστηκα όταν μου εξήγησε ο οδηγός τι είναι και τι κάνουν.

* Ο όρος Bush-meat αναφέρεται σε κρέας αγρίων ζώων που πουλιέται ωμό ή καπνιστό στο πλάι κεντρικών δρόμων στη βόρεια Γκάνα (και σε πολλές άλλες χώρες της Αφρικής).

White-thighed Colobus

10 ΜΑΡΤΙΟΥ

Ωραίος τύπος δεν είναι αυτός;
Είναι και πολύ σπάνιος. White-thighed Colobus. Εχει κάποιες μικρές άσπρες κηλίδες στα πόδια του, για αυτό λέγεται έτσι.

Κάναμε μια παράκαμψη 2 ωρών, σε ένα απίστευτο «καρόδρομο», για να φτάσουμε σε ένα χωριό και να πάρουμε άδεια (πληρώνοντας για την επίσκεψη), για να τον δούμε.

Ελάχιστοι έχουν μείνει και έχουν μαζευτεί, γύρω από το χωριό αυτό, που λειτουργεί σαν πολύ μικρό εθνικό πάρκο, για να τους προστατεύει. Ξέχασα να σας πώ ότι το βασικό πρόβλημα, που οδήγησε στην σχεδόν εξαφάνιση τους, είναι το κυνήγι για αιχμαλωσία και πώληση, σε όποιον ενδιαφέρεται.

Senegal Bushbaby (Galago senegalensis)

13 ΜΑΡΤΙΟΥ

Ο ξάδελφος μας, με τις τεράστιες ματάρες. Senegal Bushbaby (Galago senegalensis).

Λέω ξάδελφος γατί είναι primate, όπως οι πίθηκοι, αλλά και εμείς.

Μόλις 13 πόντους ύψος και 100-300 γραμ. βάρος. Κυκλοφορεί την νύχτα και τρώει τα πάντα, όπως και εμείς. Πουλιά και μικρά ζώα, αλλά και φρούτα, καρπούς, αυγά. Τα πάντα.

Την ημέρα κοιμάται ψηλά σε φωλιές από φύλλα και ο πιο σοβαρός εχθρός του είναι οι χιμπαντζήδες που κόβουν ξύλα, τα κάνουν μυτερά στην άκρη, με τα δόντια τους και τρυπάνε επανειλημμένα τις φωλιές για να τον σκοτώσουν και να τον φάνε.

Ζει σε μια ζώνη της Αφρικής, κάτω από την Σαχάρα, σε όλο το πλάτος της Αφρικής, από τον Ατλαντικό και φτάνει μέχρι τον Ινδικό ωκεανό.

Ορφεοστριτσίδα – Melodius warbler – Hippolais polyglotta

15 ΜΑΡΤΙΟΥ.

Η στριτσίδα του Ορφέα. 20 μέρες την έψαχνα.

Είναι Melodious, είναι Polyglotta (μιμείται φωνές άλλων πουλιών) και πολύ σπάνιος επισκέπτης στην Ελλάδα. Εχει δηλαδή όλο το WOW πακέτο.
Ορφεοστριτσίδα – Melodius warbler – Hippolais polyglotta.

Ηθελε μια ώρα να τελειώσει το tour των 21 ημερών, όταν ο οδηγός πετάχτηκε φωνάζοντας “Melodius Warbler”, βάζοντας μας κατευθείαν σε High adrenaline mode, καθώς προσπαθούσαμε να την φωτογραφίσουμε, ενώ τρεφόταν και πήγαινε γρήγορα από κλαδί σε κλαδί και από δέντρο σε δέντρο, κρυμμένη συνέχεια πίσω από φυλλώματα.

Ένα, δυο λεπτά αργότερα πέταξε μακρυά και η Λουκία βρήκε στη μηχανή της, την φωτογραφία αυτή, βάζοντας το κερασάκι σε ένα συναρπαστικό ταξίδι στα δάση της Γκάνα

———————————-

24 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ Winneba – kakum
25 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ Kakum
26 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ Kakum to Ankasa
27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ Ankasa
28 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ Ankasa
01 ΜΑΡΤΙΟΥ Ankasa
02 ΜΑΡΤΙΟΥ Ankasa – Kakum
03 ΜΑΡΤΙΟΥ Kakum – Bonkro
04 ΜΑΡΤΙΟΥ Bonkro – Kumasi
05 ΜΑΡΤΙΟΥ Kumasi – Mole NP
06 ΜΑΡΤΙΟΥ Mole NP
07 ΜΑΡΤΙΟΥ Mole NP
08 ΜΑΡΤΙΟΥ Mole NP – Bolgatanga
09 ΜΑΡΤΙΟΥ Bolgatanga
10 ΜΑΡΤΙΟΥ Bolgatanga – Kumasi
11 ΜΑΡΤΙΟΥ Bobiri – Atewa
12 ΜΑΡΤΙΟΥ Atewa
13 ΜΑΡΤΙΟΥ Atewa – Kalakpa
14 ΜΑΡΤΙΟΥ Kalakpa
15 ΜΑΡΤΙΟΥ Kalakpa – Accra

Η εκδρομή στη Ghana αποτελεί μία από τις κλασικές αφρικανικές μας διαδρομές, όπου οι παρατηρητές πουλιών μπορούν να συναντήσουν μεγάλο αριθμό ενδημικών ειδών των δασών της Άνω και της Γουινέας. Επιπλέον, υπάρχει ένας βασικός στόχος για σχεδόν όλους: το White-headed Rockfowl, ή —όπως προτιμώ την παλαιότερη ονομασία— το Yellow-necked Picathartes! Η χώρα θεωρείται ιδιαίτερα αξιόπιστη για την παρατήρηση αυτού του ξεχωριστού πουλιού και το έχουμε δει σε όλες τις εκδρομές μας τα τελευταία δέκα χρόνια. Άλλες χώρες της περιοχής επισκέπτονται λιγότερο συχνά οι ορνιθοπαρατηρητές λόγω περιορισμένων τουριστικών υποδομών και ζητημάτων ασφάλειας. Ωστόσο, η Ghana είναι μικρή και ασφαλής, με ικανοποιητικό οδικό δίκτυο και εξαιρετικές τοποθεσίες παρατήρησης με καλή υποδομή. Διαθέτει τεράστια ποικιλία ειδών, πολλά από τα οποία είναι ιδιαίτερα περιζήτητα.

Το 2023 επισκεφθήκαμε το διάσημο Kakum National Park, το εντυπωσιακό Ankasa Reserve στα δυτικά, την περιοχή Bonkro με το δάσος Kwabena Sam, το Bobiri Butterfly Sanctuary, το Mole National Park, τα ταχέως εξαφανιζόμενα δάση της Atewa Range και το Kalakpa Resource Reserve στα ανατολικά. Πρόκειται για μια εξαιρετική διαδρομή, και συνήθως καταφέρνουμε να δούμε περίπου το 65% όλων των ειδών που έχουν καταγραφεί στη χώρα.

Το ίδιο έτος καταγράψαμε 458 είδη πουλιών, με μόνο 12 να έχουν καταγραφεί αποκλειστικά από τη φωνή τους (66% του συνόλου της ορνιθοπανίδας της Ghana). Λίγες χώρες στον κόσμο προσφέρουν τη δυνατότητα να δει κανείς τόσο υψηλό ποσοστό ειδών μέσα σε μια εκδρομή τριών εβδομάδων. Η Ghana, όμως, έχει ακόμη περισσότερα να προσφέρει: καταγράψαμε επίσης 42 είδη θηλαστικών — ένα νέο ρεκόρ για τις αποστολές της Birdquest — καθώς και πολλές εντυπωσιακές πεταλούδες.

Υπήρξαν αμέτρητες κορυφαίες στιγμές, αλλά όπως συνήθως το Yellow-necked Picathartes ήταν το απόλυτο αγαπημένο όλων. Παράλληλα, παρατηρήσαμε πολλά ακόμη εμβληματικά ή πολυπόθητα είδη, όπως τα Hartlaub’s Duck, White-throated Francolin, Brown Nightjar, Standard-winged Nightjar, τέσσερα είδη spinetails, Bates’s Swift, Yellow-throated Cuckoo, Grey-throated Rail, Nkulengu Rail, Forbes’s Plover, Rock Pratincole, White-crested Tiger Heron, Dwarf Bittern, Congo Serpent Eagle, Long-tailed Hawk, Red-chested Owlet, Akun Eagle-Owl, Fraser’s Eagle-Owl, Black Dwarf Hornbill, Red-billed Dwarf Hornbill, Blue-bellied Roller, Blue-throated Roller, Chocolate-backed Kingfisher, African Dwarf Kingfisher, White-bellied Kingfisher και δέκα είδη μελισσοφάγων, μεταξύ των οποίων τα Rosy Bee-eater και Blue-moustached Bee-eater.

Είδαμε επίσης τα Yellow-footed Honeyguide, Spotted Honeyguide, African Piculet, Little Green Woodpecker, Fire-bellied Woodpecker, Melancholy Woodpecker, Grey Parrot, Red-cheeked Wattle-eye, Fiery-breasted Bushshrike, Red-billed Helmetshrike, Western-bearded Greenbul, Yellow-bearded Greenbul, Kemp’s Longbill, Dorst’s Cisticola, Black-backed Cisticola, Puvel’s Illadopsis, Rufous-winged Illadopsis, Capuchin Babbler, Copper-tailed Starling, Narrow-tailed Starling, White-browed Forest Flycatcher, Nimba Flycatcher, Tessmann’s Flycatcher, Buff-throated Sunbird, Johanna’s Sunbird, Preuss’s Weaver, Lavender Waxbill, Red-winged Pytilia, Black-faced Firefinch, Black-bellied Firefinch, Gosling’s Bunting και Brown-rumped Bunting.

Και τα θηλαστικά ήταν εξαιρετικά: απολαύσαμε ιδιαίτερα τις παρατηρήσεις των Benin Tree Hyrax, White-thighed Colobus, Beecroft’s Anomalure, Pel’s Anomalure, Lord Derby’s Anomalure, Roan Antelope, Walter’s Duiker και Thomas’s Dwarf Galago.

Η εκδρομή μας ξεκίνησε στο αεροδρόμιο της Accra, και νωρίς το επόμενο πρωί είχαμε ήδη φύγει από την πόλη για παρατήρηση πουλιών στις πεδιάδες Winneba, καθ’ οδόν προς το Kakum National Park. Τα σώματά μας έπρεπε να προσαρμοστούν στις καλοκαιρινές συνθήκες, καθώς όλοι ερχόμασταν από τον χειμώνα, όμως τα πουλιά ήταν άφθονα. Καταγράψαμε τα πρώτα Vieillot’s Barbet, Double-toothed Barbet, Yellow-crowned Gonolek, καθώς και African Cuckoo, Guinea Turaco και Moustached Grass Warbler.

Οι κοντινές λιμνοθάλασσες ήταν ιδανικές για να εμπλουτίσουμε τη λίστα μας, αλλά ιδιαίτερη χαρά μάς έδωσαν τα Western Reef Heron και West African Crested Tern, μαζί με μερικά γνώριμα διαχειμάζοντα παρυδάτια και γλαρόνια. Φτάσαμε στο Kakum National Park, όμως η απογευματινή παρατήρηση δυσκολεύτηκε από μια τεράστια καταιγίδα και αναγκαστήκαμε να καταφύγουμε σε αγροτική θαμνώδη περιοχή, όπου είδαμε τα Grey Kestrel, Piping Hornbill και μερικά Rosy Bee-eaters εν πτήσει.

Νωρίς το επόμενο πρωί βρεθήκαμε στη διάσημη εναέρια διαδρομή (canopy walkway) του Kakum National Park. Ήταν πραγματικά εντυπωσιακό να βρίσκεσαι σε ένα τόσο ξεχωριστό μέρος την αυγή! Ένας μακρινός Congo Serpent Eagle ακουγόταν να καλεί, ενώ οι Fire-bellied Woodpeckers εγκατέλειπαν τις τρύπες όπου είχαν κουρνιάσει. Στην κόμη των τεράστιων δέντρων εντοπίσαμε γρήγορα μερικά εξαιρετικά είδη, όπως τα Melancholy Woodpecker, Fraser’s Forest Flycatcher, Ussher’s Flycatcher, Lemon-bellied Crombec, Violet-backed Hyliota, καθώς και τα Golden Greenbul και Slender-billed Greenbul.

Περπατώντας από πλατφόρμα σε πλατφόρμα, μπορούσε κανείς να εκτιμήσει πραγματικά την εμπειρία της ζωής στο ανώτερο επίπεδο του δάσους, και αφιερώσαμε το μεγαλύτερο μέρος του πρωινού αναζητώντας είδη που ζουν εκεί. Ήταν μια σπουδαία εμπειρία και μέσα στις επόμενες ώρες απολαύσαμε υπέροχες παρατηρήσεις των African Emerald Cuckoo, Red-rumped Tinkerbird, White-crested Hornbill, West African Batis, Sabine’s Puffback, Forest Penduline Tit, Spotted Greenbul, Little Grey Flycatcher, Tit-Hylia, Rufous-crowned Eremomela, Little Green Sunbird, Superb Sunbird, καθώς και των White-breasted Nigrita, Chestnut-breasted Nigrita και Grey-headed Nigrita.

Πάνω από τα κεφάλια μας πετούσαν Common Swifts και Sabine’s Spinetail, ενώ ανάμεσα στα θηλαστικά που κινούνταν διακριτικά είδαμε Green Bush Squirrel, Small Sun Squirrel, Spot-nosed Monkey και Lowe’s Monkey. Ήταν επίσης υπέροχο να παρατηρήσουμε αρκετά Wood Warblers στους τόπους διαχείμασής τους.

Το απόγευμα ήταν πιο ήσυχο, όμως καταγράψαμε μερικά ακόμη αξιόλογα είδη, όπως τα Black Spinetail και Chestnut-winged Starling. Την τελευταία ώρα της ημέρας επιστρέψαμε στη διαδρομή του θόλου, όπου ήταν ιδανικές οι συνθήκες για να παρατηρήσουμε μεγάλους αριθμούς από Black Casqued Hornbill και Brown-cheeked Hornbill σε ένα καρποφόρο δέντρο. Μια υπέροχη κατάληξη — αν και η μέρα δεν είχε τελειώσει ακόμη.

Περιμέναμε μέχρι το σούρουπο μέσα στο τροπικό δάσος· παρόλο που το Brown Nightjar δεν συνεργάστηκε, είχαμε εξαιρετικές παρατηρήσεις του τεράστιου Pel’s Anomalure (γνωστό και ως Scaly-tailed Flying Squirrel). Στην επιστροφή προς το λεωφορείο είδαμε επίσης έναν κουρνιασμένο Forest Robin, έναν Demidoff’s Dwarf Galago και έναν Nagtglas’s Forest Dormouse. Τι απίστευτη μέρα!

Το επόμενο πρωί επιστρέψαμε στο Kakum National Park, όπου ένα πρόσφατα ανοιγμένο δασικό μονοπάτι μας χάρισε μερικές ώρες εξαιρετικής παρατήρησης. Αν και πολλά πουλιά και ήχοι ήταν πλέον γνώριμοι στην ομάδα, προσθέσαμε στη λίστα τα Cassin’s Spinetail, Olive Long-tailed Cuckoo, Blue Cuckooshrike, Red-billed Helmetshrike, Copper-tailed Starling και —το σημαντικότερο— το σπάνιο Yellow-footed Honeyguide.

Μετά την πρωινή εξόρμηση αναχωρήσαμε για το Ankasa Reserve, στο μακρινό δυτικό τμήμα της χώρας. Κατά τη διάρκεια του μεγάλου ταξιδιού κάναμε δύο εξαιρετικές στάσεις. Πρώτα, σε μια λιμνούλα γεμάτη νούφαρα όπου τα African Pygmy Goose και Allen’s Gallinule εμφανίστηκαν εντυπωσιακά, ενώ τα αρσενικά Orange Weaver έχτιζαν φωλιές. Αργά το απόγευμα φτάσαμε σε μια περιοχή με μαγκρόβια, όπου απολαύσαμε παρατηρήσεις των Hartlaub’s Duck, Mangrove Sunbird, Shining Blue Kingfisher και, με λίγη τύχη, εντοπίσαμε τον διακριτικό White-browed Forest Flycatcher.

Το σούρουπο μας βρήκε να φτάνουμε στο εξαιρετικό νέο κατάλυμα στην άκρη του Ankasa Reserve, όπου απολαύσαμε το πρώτο από πολλά νόστιμα γεύματα — τι διαφορά σε σχέση με το κάμπινγκ των παλιών εποχών!

Περάσαμε τις επόμενες τρεις ημέρες εξερευνώντας αυτό το φανταστικό δάσος. Η δουλειά δεν ήταν εύκολη — όπως είχε πει κάποτε ένας πελάτης μας, «σε αυτό το δάσος πρέπει να εξάγεις κάθε ξεχωριστό πουλί ένα-ένα». Και αυτό ακριβώς κάναμε. Περνώντας όσο περισσότερο χρόνο γινόταν στο πεδίο, ιδιαίτερα την αυγή και το σούρουπο, καταφέραμε να δούμε πολλά σπουδαία είδη.

Ανάμεσα στις ιδιαίτερα ξεχωριστές στιγμές ήταν η παρατήρηση ενός Congo Serpent Eagle μέσα από το τηλεσκόπιο για αρκετά λεπτά, ο εντοπισμός μιας ομάδας πέντε κουρνιασμένων Nkulengu Rail, η θέα τεσσάρων Blue-moustached Bee-eater (δεν τα ξαναείδαμε στο ταξίδι), η εύρεση Dwarf Bittern σε δύο διαφορετικές περιπτώσεις, η παρακολούθηση Red-fronted Antpecker κοντά στη φωλιά τους και η ανίχνευση του σπάνιου Grey-throated Rail μαζί με εξαιρετικές παρατηρήσεις ενός τραγουδιστή Rufous-winged Illadopsis.

Εκτός από αυτές τις αξέχαστες εμπειρίες, καταγράψαμε πολλά ακόμη είδη, όπως τα Bates’s Swift, Blue-headed Wood Dove, White-crested Tiger Heron, Long-tailed Hawk, Red-chested Owlet, Akun Eagle Owl, Red-billed Dwarf Hornbill, Chocolate-backed Kingfisher, Blue-breasted Kingfisher, White-bellied Kingfisher, African Dwarf Kingfisher, Spotted Honeyguide, Brown-eared Woodpecker, Rufous-sided Broadbill, Dusky-crested Flycatcher, West African Wattle-eye, Western Bearded Greenbul, Yellow Bearded Greenbul, Sharpe’s Apalis, Pale-breasted Illadopsis, Blackcap Illadopsis, White-tailed Alethe, Finsch’s Rufous Thrush, Forest Robin και Reichenbach’s Sunbird.

Ιδιαίτερη μνεία αξίζουν και τα θηλαστικά που εντοπίσαμε, καθώς απολαύσαμε εξαιρετικές παρατηρήσεις των West African Potto, Beecroft’s Anomalure, Lord Derby’s Anomalure, Hammer-headed Fruit Bat και Forest Giant Pouched Rat.

Ήταν λυπηρό να αφήνουμε πίσω αυτό το υπέροχο δάσος, όμως ανυπομονούσαμε για την ολοένα και πιο κοντινή «P-day». Έτσι, μετά από ένα τελευταίο πρωινό, μαζέψαμε τα πράγματά μας και αναχωρήσαμε για την περιοχή του Kakum National Park. Η γνωστή λιμνούλα με νούφαρα στην επιστροφή μάς χάρισε μια εντυπωσιακή θηλυκή Greater Painted Snipe, πέρα από τα συνηθισμένα είδη. Φτάσαμε ξανά στο Kakum National Park αργά το απόγευμα, όπου περάσαμε χρόνο σε μια αγροδασική περιοχή παρατηρώντας μερικά πιο διαδεδομένα είδη, όπως τα Black Bee-eater, Yellow-rumped Tinkerbird, African Hobby, Black-and-white Shrike-flycatcher και —για ορισμένους— ένα διακριτικό Lowland Sooty Boubou.

Τοποθετηθήκαμε σε μια παρυφή δάσους λίγο πριν πέσει το σκοτάδι και, ύστερα από λίγη αγωνιώδη αναμονή, καταφέραμε τελικά να δούμε ένα Brown Nightjar του δάσους. Δεν ήταν ιδιαίτερα συνεργάσιμο, αλλά παρ’ όλα αυτά το είδαμε!

Ήταν επιτέλους η «P-day»! Το πρωί ξεκινήσαμε σε μια αγροδασική περιοχή στα όρια του Kakum National Park. Η παρατήρηση ήταν αργή, με πολλά κοινότερα είδη, αλλά είχαμε και εξαιρετικές στιγμές — όπως όταν παρακολουθήσαμε έναν εντυπωσιακό αρσενικό White-spotted Flufftail να τραγουδά λίγα μόλις μέτρα μακριά ή μια ομάδα Rosy Bee-eater να κυνηγά έντομα από τα αγαπημένα της σημεία. Καθώς η θερμοκρασία ανέβαινε, κατευθυνθήκαμε προς το Bonkro.

Η πρώτη μας στάση δίπλα στον δρόμο ήταν σε μια εντυπωσιακή αποικία αναπαραγωγής των Preuss’s Cliff Swallow, ενώ η περιοχή του ποταμού Pra River μάς χάρισε τα επιθυμητά είδη, όπως αρκετά Rock Pratincole, White-crowned Lapwing και το κομψό White-bibbed Swallow. Νωρίς το απόγευμα φτάσαμε στο Bonkro και τακτοποιηθήκαμε στο νεόκτιστο Picathartes Lodge.

Σύντομα ξεκινήσαμε για το δάσος, προς μια βραχώδη περιοχή όπου ελπίζαμε να συναντήσουμε το πανέμορφο και παράξενο White-necked Rockfowl. Φτάσαμε εγκαίρως και καθίσαμε στις πλατφόρμες παρατήρησης. Στο βάθος ακουγόταν βροντή και αναρωτιόμασταν αν θα ξεσπούσε καταιγίδα. Λίγο αργότερα εμφανίστηκε το πρώτο White-necked Rockfowl και ζήσαμε μια μαγευτική ώρα με αυτά τα ντροπαλά αλλά περίεργα πουλιά. Τα παρακολουθήσαμε να πηδούν, να περιποιούνται το φτέρωμά τους και να τρέφονται — μια εμπειρία ζωής! Θυμίζουν τους επίγειους κούκους της Ασίας και της Νότιας Αμερικής: δυνατά ράμφη, μακριά πόδια, γρήγορα και επιφυλακτικά.

Μετά από αυτή τη συγκλονιστική εμπειρία επιστρέψαμε στο κατάλυμα και γιορτάσαμε με ένα εξαιρετικό δείπνο και δροσερά ποτά. Το επόμενο πρωί επισκεφθήκαμε το δάσος Kwabena Sam (ή Numia forest), όπου περάσαμε ένα υπέροχο πρωινό βλέποντας σπανιότερα είδη όπως τα Yellow-throated Cuckoo, Forest Woodhoopoe, Preuss’s Weaver και Tessmann’s Flycatcher, μεταξύ άλλων.

Μετά το μεσημεριανό συνεχίσαμε το ταξίδι προς τον βορρά και το απόγευμα κάναμε παρατήρηση στο Bobiri Butterfly Sanctuary. Η δασική ορνιθοπαρατήρηση στη Δυτική Αφρική δεν είναι ιδιαίτερα ζωηρή το απόγευμα (μερικές φορές ούτε καν την αυγή), οπότε περάσαμε μια ήσυχη περίοδο. Παρ’ όλα αυτά είδαμε έναν υπέροχο Long-tailed Hawk, εντυπωσιακούς Blue-throated Roller, ένα σμήνος δέκα African Grey Parrot και, μετά το σούρουπο, εντοπίσαμε έναν μεγαλοπρεπή Fraser’s Eagle Owl. Στην έξοδο από το καταφύγιο είδαμε ακόμη έναν Pel’s Anomalure και μια νυχτερίδα Cyclops Roundleaf Bat.

Ήρθε η ώρα για μια ημέρα μετακίνησης προς το Mole National Park. Η στάση μας στην παλιά πρόσβαση προς το Opro Forest ήταν συγκινητική — το δάσος είχε χαθεί και η γεωργία είχε πάρει τη θέση του. Πριν μόλις πέντε χρόνια παρατηρούσα εκεί σπουδαία δασικά πουλιά, σε μια ζώνη μετάβασης μεταξύ του ξηρού βορρά και του πιο υγρού νότου. Από τότε η Birdquest επιστρέφει στην περιοχή για το πανέμορφο Fiery-breasted Bushshrike, που φαίνεται να προσαρμόζεται στις φυτείες τικ και στα αγροδασικά τοπία.

Αυτή τη φορά σταθήκαμε εξαιρετικά τυχεροί και απολαύσαμε υπέροχες παρατηρήσεις αυτού του πανέμορφου πουλιού — μάλιστα είδαμε ένα ζευγάρι να επιδεικνύεται, μια ακόμη μαγική στιγμή του ταξιδιού. Ως «δεύτερο καστ» παρατηρήσαμε επίσης έναν αρσενικό Red-cheeked Wattle-eye, ένα ενδημικό είδος των δασών της Γουινέας που σπάνια φαίνεται καλά.

Το υπόλοιπο της ημέρας αφιερώθηκε στο ταξίδι, με έναν μακρινό Beaudouin’s Snake Eagle να αποτελεί το κυριότερο θέαμα καθ’ οδόν. Φτάσαμε στο Mole National Park αργά το απόγευμα και προλάβαμε ακόμη να εντοπίσουμε έναν Bronze-tailed Starling και, μετά τη δύση του ήλιου, μερικά Long-tailed Nightjar καθώς και έναν υπέροχο Northern White-faced Owl!

Περάσαμε σχεδόν τρεις ημέρες σε αυτό το γεμάτο πουλιά εθνικό πάρκο και πραγματοποιήσαμε αρκετές εξορμήσεις σε διαφορετικά ενδιαιτήματα. Η ζέστη ήταν έντονη — πραγματικά πολύ έντονη — με τη θερμοκρασία το μεσημέρι να φτάνει περίπου τους 40°C, γι’ αυτό αξιοποιήσαμε στο έπακρο τις πρώτες και τις τελευταίες ώρες της ημέρας. Αυτή την εποχή η περιοχή είναι αρκετά ξηρή, με αποτέλεσμα πολλά πουλιά να συγκεντρώνονται γύρω από τις λιμνούλες. Όχι μόνο πουλιά αλλά και θηλαστικά· βλέπαμε καθημερινά African Elephants στη λιμνούλα που έβλεπε το κατάλυμά μας.

Αξέχαστες στιγμές ήταν η ανακάλυψη του Forbes’s Plover, η παρατήρηση πολλών Black-faced Firefinch καθώς και ενός ζευγαριού Black-bellied Firefinch, ο εντοπισμός των τοπικών Dorst’s Cisticola και Rufous Cisticola, η παρακολούθηση ενός τραγουδιστικού Brown-rumped Bunting, καθώς και των Western Square-tailed Drongo και Red-winged Pytilia στο δασωμένο τοπίο κατά μήκος του ποταμού Mole River — και φυσικά η εμπειρία με τα αρπακτικά το τελευταίο μας πρωινό.

Είχαν περάσει πολλά χρόνια από τότε που είδα τόσα αρπακτικά μέσα σε ένα μόνο πρωινό όσο στο Mole National Park. Ενώ παίρναμε το πρωινό μας, αρπακτικά άρχισαν να ανεβαίνουν σε θερμικά ρεύματα: 140 Bateleurs, 115 African White-backed Vultures, 30 Hooded Vultures, 4 White-headed Vultures, 45 Yellow-billed Kites, καθώς και Grasshopper Buzzard, Ayres Hawk Eagle και Lanner Falcon.

Οι νυχτερινές εξορμήσεις ήταν επίσης εξαιρετικές, με υπέροχες παρατηρήσεις των Red-necked Nightjar και αρσενικών Standard-winged Nightjar, καθώς και των Roan Antelope και «μαυροουρών» White-tailed Mongooses. Άλλα αξιόλογα είδη περιλάμβαναν τα Stone Partridge, Abyssinian Ground Hornbill, Black-bellied Bustard, Abyssinian Roller, Northern Carmine Bee-eater, Red-throated Bee-eater, Swallow-tailed Bee-eater, Oriole Warbler, Blackcap Babbler, Grey-headed Bushshrike, African Blue Flycatcher, Sun Lark, White-crowned Robin Chat και Lavender Waxbill.

Μετά το Mole National Park συνεχίσαμε βόρεια προς τα σύνορα με τη Burkina Faso για να αναζητήσουμε μερικά ξεχωριστά είδη. Ύστερα από μια αρκετά μεγάλη διαδρομή φτάσαμε στους Tongo Hills, μια ενδιαφέρουσα περιοχή με εντυπωσιακούς βραχώδεις σχηματισμούς. Η απογευματινή παρατήρηση εκεί μάς χάρισε Fox Kestrels, White-rumped Swifts, White-crowned Cliff Chats, Rock-loving Cisticola, Gosling’s Bunting και περισσότερα Lavender Waxbills.

Νωρίς το επόμενο πρωί κατευθυνθήκαμε προς την περιοχή Sapeliga, όπου είδαμε Greater Spotted Cuckoo, Black-headed Lapwing, Yellow Penduline Tit, West African Swallow, Chestnut-bellied Starling, Speckle-fronted Weaver, African Silverbill, White-rumped Seedeater και Golden-breasted Bunting. Ο βασικός στόχος ήταν το Egyptian Plover κατά μήκος του ποταμού White Volta River, και δεν μας απογοήτευσε — μπορέσαμε να παρακολουθήσουμε ένα ζευγάρι να τρέφεται στην όχθη για όσο θέλαμε.

Μια απογευματινή επίσκεψη στο Tono Dam απέδωσε επίσης τα επιθυμητά είδη: εξαιρετικές παρατηρήσεις των τοπικών Black-backed Cisticola, African Green Bee-eater, Four-banded Sandgrouse και Quail Finch. Την επόμενη ημέρα χρειάστηκε να επιστρέψουμε μέχρι το Kumasi, η μεγαλύτερη διαδρομή του ταξιδιού και με ελάχιστη παρατήρηση πουλιών. Μια σύντομη στάση στο Boabeng-Fiema Monkey Sanctuary μάς χάρισε δύο διαφορετικές ομάδες από τα ιδιαίτερα τοπικά White-thighed Colobus.

Το επόμενο πρωί επιστρέψαμε στο Bobiri Butterfly Sanctuary, και αυτή τη φορά εντοπίσαμε τα πιο επιθυμητά είδη του καταφυγίου! Είδαμε ένα αναπαραγόμενο Black Dwarf Hornbill σχεδόν δίπλα σε ένα αναπαραγόμενο White-crowned Hornbill, ενώ και το African Piculet — μαζί με έναν απροσδόκητο Little Green Woodpecker — προσέφεραν εξαιρετικές παρατηρήσεις.

Επόμενος σταθμός ήταν η επιβλητική Atewa Range. Δυστυχώς η περιοχή δεν προστατεύεται επίσημα· παρότι θεωρείται Σημαντική Περιοχή για τα Πουλιά, δεν έχει ενταχθεί σε προστατευόμενο καθεστώς. Η υλοτομία έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια και γίνεται λόγος ακόμη και για εξόρυξη βωξίτη. Η πίεση από το κυνήγι είναι επίσης εμφανής — είδαμε προς πώληση ως bushmeat τα Maxwell’s Duiker και Royale Antelope, ενώ μέσα στο δάσος υπήρχαν πολλοί άδειοι κάλυκες και σχεδόν καθόλου θηλαστικά, ούτε καν σκίουρος, σε μια διαδρομή 17 χιλιομέτρων. Καθώς φεύγαμε στο σούρουπο, ένας κυνηγός έμπαινε στο δάσος.

Το πρώτο απόγευμα περάσαμε χρόνο σε μια αγροδασική περιοχή και είδαμε τα Lowland Sooty Boubou και Blue-shouldered Robin Chat. Την επόμενη μέρα πραγματοποιήσαμε τη μεγαλύτερη πεζοπορία του ταξιδιού, ανεβαίνοντας από τα 300 στα 800 μέτρα αναζητώντας σπάνια είδη. Σταθήκαμε τυχεροί με τον καιρό και η ολοήμερη παρατήρηση μέσα στο δάσος ήταν πολύ ευχάριστη.

Παρατηρήσαμε πλήθος δασικών ειδών — πολλά ήδη γνωστά — αλλά ξεχωρίσαμε τα Yellow-billed Turaco, Blue Malkoha, African Emerald Cuckoo, Long-tailed Hawk, Yellow-spotted Barbet, Hairy-breasted Barbet, Yellow-throated Tinkerbird, Red-rumped Tinkerbird, Fire-bellied Woodpecker, West African Wattle-eye, Purple-throated Cuckooshrike, Green-tailed Bristlebill, Honeyguide Greenbul, Kempf’s Longbill, Chestnut-capped Flycatcher, Black-capped Apalis, Narrow-tailed Starling, Forest Scrub Robin, Ussher’s Flycatcher, Little Grey Flycatcher και Johanna’s Sunbird.

Το κερασάκι στην τούρτα ήταν ο εντοπισμός του σπάνιου Nimba Flycatcher, και όλοι απολαύσαμε εξαιρετική θέα αυτού του δύσκολου και πολύ τοπικού είδους! Το επόμενο πρωί επικεντρωθήκαμε σε μερικά ακόμη είδη της περιοχής και καταφέραμε να βρούμε τα Puvel’s Illadopsis, Black-bellied Seedcracker, Western Bluebill, African Firefinch, καθώς και να απολαύσουμε εξαιρετικές παρατηρήσεις αρσενικών Buff-throated Sunbirds.

Μετά την επίσκεψή μας στην Atewa Range, οδηγήσαμε ανατολικότερα και διασχίσαμε τον ποταμό Volta River καθ’ οδόν προς το Kalakpa Resource Reserve. Αυτός ήταν ο τελευταίος προορισμός του ταξιδιού μας και αναζητούσαμε μερικά ιδιαίτερα είδη στο ποτάμιο ενδιαίτημα του καταφυγίου. Το πρώτο απόγευμα ήταν αρκετά απογοητευτικό και τα ντροπαλά Capuchin Babblers τα είδε μόνο ο αρχηγός της ομάδας. Ωστόσο, μετά το σούρουπο είχαμε μια εξαιρετική παρατήρηση ενός African Scops Owl και ξεκινήσαμε την αναζήτηση των nightjars με έναν τραγουδιστικό Fiery-necked Nightjar (η υποομάδα nigriscapularis παλαιότερα ονομαζόταν Black-shouldered Nightjar, αλλά πλέον έχει συγχωνευθεί ταξινομικά). Συνεχίσαμε με έως και 11 Long-tailed Nightjars, έναν Plain Nightjar και τρεις Standard-winged Nightjars, από τους οποίους οι δύο ήταν αρσενικά σε πλήρες αναπαραγωγικό πτέρωμα με τα χαρακτηριστικά «standards» να προεξέχουν από το κέντρο των φτερών τους. Ήταν ένα πραγματικά αξιοσημείωτο βράδυ!

Η επόμενη ημέρα ήταν απαιτητική — αργή παρατήρηση και πολλή προσπάθεια — αλλά τελικά η επιμονή μας ανταμείφθηκε και καταφέραμε να δούμε τα διαβόητα δύσκολα στην παρατήρηση Capuchin Babblers. Εντοπίσαμε μια ομάδα έξι ατόμων που παρενοχλούσαν κάποιον θηρευτή και μπορέσαμε να τα παρακολουθήσουμε για πάνω από 20 λεπτά. Όσοι έχουν προσπαθήσει να βρουν αυτό το είδος στην περιοχή γνωρίζουν πόσο δύσκολο είναι.

Παρατηρήσαμε επίσης άλλα ενδιαφέροντα είδη όπως τα Stone Partridge, Guinea Turacos, Nkulengu Rail, Blue-bellied Roller, Marsh Tchagra, White-breasted Cuckooshrike και την υποομάδα moloneyana του Brown Illadopsis. Ήταν επίσης μια εξαιρετική ημέρα για τα θηλαστικά, καθώς μετά το σούρουπο είδαμε Thomas’s Dwarf Galago, Mona Monkey και Benin Tree Hyrax.

Το τελευταίο μας πρωινό το περάσαμε σε πιο ανοιχτό βιότοπο, προσθέτοντας στη λίστα τα Red-shouldered Cuckooshrike, Melodious Warbler και Eurasian Reed Warbler, ενώ θαυμάσαμε και τους Blue-bellied Rollers στο πρωινό φως. Στον δρόμο της επιστροφής προς το αεροδρόμιο της Accra κάναμε μια παράκαμψη κατά μήκος του Volta River αναζητώντας το Pied-winged Swallow, αλλά δυστυχώς δεν σταθήκαμε τυχεροί — πρόκειται για μάλλον νομαδικό είδος που, αν και παλαιότερα εμφανιζόταν συχνά εδώ, δεν είχε καταγραφεί πρόσφατα. Ελέγχοντας όλα τα χελιδόνια και τους martin, προσθέσαμε το Rock Martin ως το τελευταίο νέο είδος της λίστας μας.

Τελικά επιστρέψαμε στο αεροδρόμιο της Accra το απόγευμα, όπου η εκδρομή μας ολοκληρώθηκε. Κάποιοι συμμετέχοντες αναχώρησαν για διάφορους προορισμούς, ενώ μερικοί τυχεροί συνέχισαν το ταξίδι τους σε αυτή την εντυπωσιακή περιοχή. Συνολικά, ήταν μια γεμάτη δράση εκδρομή στη Ghana, η οποία αποτελεί αναμφίβολα κορυφαίο προορισμό για παρατηρητές πουλιών που θέλουν να δουν τα ενδημικά της Άνω Γουινέας — συμπεριλαμβανομένου του ασύγκριτου Yellow-headed Picathartes, ή όπως ονομάζεται πλέον, White-necked Rockfowl.