Ethiopia

Αιθιοπία – Για 2 καλημάνες και τις εκκλησίες της Lalibela

Είχα από καιρό αποφασίσει ότι θέλω να δώ τις εκκλησίες της Lalibela, που θεωρούνται το 8^ο θαύμα του κόσμου. Από την άλλη μεριά, αποφασίζαμε τα τελευταία μας ταξίδια, προσπαθώντας να δούμε όλες τις Lapwings του κόσμου. Ετσι όταν είδα ότι για 2 από τις Lapwings που μας λείπανε, πρέπει να πάω Ethiopia, όλα αυτά ταιριάξανε.

Καθώς ο στόχος μας ήταν να βρούμε τα δύο lapwings επιλέξαμε το μικρότερο  tour των 14 ημερών. Το κλείσαμε γρήγορα, αλλά όταν άρχισα να χαρτογραφώ τη διαδρομή, συνειδητοποίησα ότι κάτι σημαντικό έλειπε.

Το πρόγραμμα δεν περιλάμβανε το Awash National Park, μια περιοχή που είχε πουλιά, που δεν θα βλέπαμε αλλού. Ξέροντας παράλληλα, ότι οδηγός μας θα ήταν ο Merid Gabremichael, συγγραφέας του βιβλίου «Where to Watch Birds in Ethiopia», επικοινώνησα μαζί του και του ζήτησα να οργανώσει ένα τριήμερο, πριν από το βασικό tour ώστε να επισκεφθούμε την περιοχή.

Οργανώσαμε και ένα επιπλέον private tour, για να τις επισκεφθούμε μετά το τέλος της εκδρομής, τις εκκλησίες της Lalibela.

Η γνωριμία μας με τον Merid αποδείχθηκε σημαντική — περάσαμε πολύ καλά μαζί του.

28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ Από την Addis Ababa  στο Awash NP

Φτάσαμε στο αεροδρόμιο της Αντίς Αμπέμπα περίπου στις 3:30 τα ξημερώματα. Για λόγους ασφαλείας παραμείναμε μέσα μέχρι να ξημερώσει. Λίγο μετά τις 5:00 το πρωί,  εμφανίστηκε ο Merid για να μας συναντήσει και σχεδόν αμέσως ξεκινήσαμε για το Awash. Διάβαζα:

Το Awash National Park είναι ένας τόπος άγριας ομορφιάς: ηφαιστειακές πεδιάδες, αφρικάνικες σαβάνες με ακακίες και ο ποταμός Awash που σχηματίζει εντυπωσιακούς καταρράκτες. Η περιοχή φιλοξενεί πλούσια άγρια ζωή και πάνω από 450 είδη πουλιών.

Υπάρχει όμως και μια ιδιαιτερότητα: η περιοχή κατοικείται από τις εθνικές ομάδες των Αφάρ και των Ορόμο, που κατά καιρούς συγκρούονται για βοσκοτόπια και νερό. Για λόγους ασφαλείας, σε ορισμένες διαδρομές χρειάζεται ένοπλη συνοδεία.

Δεν πήρα πολύ στα σοβαρά, αυτό το περί ένοπλης συνοδείας, αλλά αργότερα έγινε και αυτό.

Λίγο πριν μπούμε στο πάρκο, σταματήσαμε σε ένα μικρό χωριό για πρωινό. Μας έφεραν έναν τεράστιο δίσκο — κάτι σαν γιγάντια ομελέτα με διάφορα υλικά — τοποθετημένο στο κέντρο για να μοιραστούμε όλοι. Δεν υπήρχαν μαχαιροπίρουνα.

Παρατηρήσαμε τους οδηγούς να ανακατεύουν το φαγητό με τα χέρια και να τρώνε έτσι. Με τη Λουκία νιώσαμε αρχικά αμήχανα — δεν το περιμέναμε — αλλά αποφασίσαμε να ζήσουμε την εμπειρία όπως οι ντόπιοι.

Μπαίνοντας στο πάρκο, αρχίσαμε αμέσως να συναντάμε ενδιαφέροντα πουλιά. Ξεχώρισε το εντυπωσιακό straw-tailed whydah: το αρσενικό διαθέτει ουρά τριπλάσια από το σώμα του που την χρησιμοποιεί σε θεαματικές επιδείξεις για να εντυπωσιάσει τα θηλυκά. Υπερθέαμα, όταν πετάει και καταφέραμε να φαίνεται στην φωτογραφία μας, όλη η τεράστια ουρά του.

Το μεσημέρι φτάσαμε στο lodge μας, που ήταν στους καταρράκτες του Awash. Το δωμάτιο μας ήταν σαν αφρικάνικη καλύβα και λεγόταν …Lucy. Αφήσαμε τα πράγματα και πήγαμε για μεσημεριανό και βρεθήκαμε μπροστά στο καταπληκτικό θέαμα που πρόσφεραν οι καταρράκτες Awash.

Απογευματινό birding με… ένοπλη συνοδεία

Στις 4 το απόγευμα βγήκαμε ξανά για birding. Μαζί μας προστέθηκε ένας ένοπλος φρουρός, με ένα αυτόματο, ο οποίος καθόταν στην οροφή του οχήματος. Δεν καταλάβαινα πως βολευόταν εκεί πάνω. Μάλλον η ιδέα ήταν να τον βλέπουν όλοι από μακρυά, να βλέπουν ότι υπάρχει φρουρός. Ηξερε και από πουλιά όμως και καθώς καθόταν και ψηλά, βόηθησε πολύ.

Συναντήσαμε μια πανέμορφη bat–eared fox, με τα χαρακτηριστικά τεράστια αυτιά που της χάρισαν το όνομά της, καθώς και πολλά ακόμη πουλιά και ζώα.

Μετά τη δύση του ηλίου συνεχίσαμε αναζητώντας το endemic Sombre Nightjar. Τελικά το βρήκαμε αλλά δεν καταφέραμε να βγάλουμε καλή φωτογραφία, καθώς έφυγε αμέσως. Ψαχνοντας όμως είχαμε όμως αρκετές ακόμα ενδιαφέρουσες συναντήσεις με νυκτόβια ζώα και πουλιά.

29 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ Στα απέραντα λιβάδια των Alledeghe Plains και στο Doho lodge

Ξεκινήσαμε χαράματα, με ανυπομονησία. Προορισμός μας τα Alledeghe Plains, μια απέραντη προστατευόμενη έκταση σαβάνας, γνωστή για την άγρια ζωή της και τα σπάνια είδη που φιλοξενεί.

Δεν πέρασε πολλή ώρα και στην άκρη του δρόμου στεκόταν ένας χαμαντρία μπαμπουίνος — εμφανώς εκνευρισμένος. Ήταν σε φάση ζευγαρώματος και η παρουσία μας μόνο ευπρόσδεκτη δεν ήταν. Με επιθετικές κινήσεις μας προειδοποίησε ότι του… χαλάσαμε τη στιγμή, κι εμείς συνεχίσαμε διακριτικά.

Hamadryas baboon, Papio hamadryas Στο τσάκ την γλυτώσαμε.

Λίγο αργότερα είδαμε δύο αυτοσχέδιες καλύβες: κλαδιά στημένα κυκλικά και από πάνω δέρματα ζώων, που δεν αφήνανε το φώς να περάσει, μέσα στην καλύβα. Εκεί ζούσαν άνθρωποι, χωρίς φως, νερό, τουαλέτα, τίποτα από όσα έχουμε συνδέσει με την ένοια σπίτι. Η εικόνα αυτή μας προσγειώσε αμέσως στην πραγματικότητα αυτής της περιοχής της Αιθιοπίας.

Το κορίτσι που δεν αναγνώριζε τον εαυτό του.

Λίγο πιο πέρα συναντήσαμε παιδιά. Τους τράβηξα φωτογραφίες και τους τις έδειξα στο κινητό. Ξέσπασαν σε γέλια βλέποντας τα πρόσωπά τους στην οθόνη. Όλα εκτός από ένα μικρό κορίτσι. Όλα τα άλλα παιδιά βλέπανε την φωτογραφία της, γελάγανε και της την δείχνανε και αυτή έμενε ανέκφραστη. Δεν καταλάβαινα το γίνεται.

Μου πήρε ώρα για να συνειδοτοποιήσω, ότι μάλλον δεν είχε δεί ποτέ τον εαυτό της. Και που να τον δεί σε αυτές τις καλύβες. Που να βρεθεί καθρέφτης. Με συγκλόνισε όλο αυτό— μια από τις πιο δυνατές στιγμές όλου του ταξιδιού, από τις πρώτες που έλεγα, όταν επέστρεψα.

Φτάσαμε στα Alledeghe Plains και η ημέρα συνεχίστηκε με εντυπωσιακές παρατηρήσεις άγριας ζωής. Εντοπίσαμε τη Somali Ostrich, καθώς και το εντυπωσιακό Arabian Bustard. Η εμπειρία ολοκληρώθηκε ιδανικά όταν ξεπρόβαλε μέσα από τα χόρτα ένα Yellow-throated Sandgrouse, σχεδόν καμουφλαρισμένο στο τοπίο.

Secretarybird

Και γιατί λέγεται secretary bird?
Επειδή τα μαύρα φτεράκια που κρέμονται στο πίσω μέρος του κεφαλιού του, μοιάζουν με στυλό που έβαζαν στο αυτί τους οι γραμματείς, πολλά χρόνια πρίν.

Ενδιαφέρουσα εξήγηση.

Μεγαλούτσικο. Φτάνει μέχρι 1,30 ύψος.
Secretarybird – Sagittarius serpentarius
Alledeghe plains – Ethiopia

Το μεσημέρι φτάσαμε στο Doho Lodge, όπου θα διανυκτερεύαμε. Χωρίς καθυστέρηση, βγήκαμε στους κήπους αναζητώντας τον βασικό μας στόχο: το Liechtenstein’s Sandgrouse, με τη βοήθεια δύο έμπειρων οδηγών του πάρκου.

Το απόγευμα κύλησε με παρατήρηση πουλιών γύρω από το lodge. Την ίδια ώρα, η Λουκία γνώρισε τις γυναίκες της οικογένειας που διαχειρίζονται το lodge και φωτογραφήθηκε μαζί τους, ανταλλάσσοντας χαμόγελα που δεν χρειάζονται κοινή γλώσσα.

30 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ Από το Awash στην Αντίς Αμπέμπα

Αφήνοντας πίσω μας τη σαβάνα, πήραμε τον δρόμο της επιστροφής προς την Αντίς Αμπέμπα, μετατρέποντας τη διαδρομή σε ένα τελευταίο μικρό σαφάρι. Κάναμε birding καθ’ οδόν, με αρκετές στάσεις κάθε φορά που κάτι κινούταν στο τοπίο ή ένα γνώριμο κάλεσμα ακουγόταν από τα δέντρα.

Σε ένα μικρό ποτάμι συναντήσαμε και ένα τρίτροχο toc toc …που έπαιρνε το μπάνιο του

Φτάσαμε γύρω στις 14:00 στο Ghion Hotel. Δεν υπήρχαν διαθέσιμα δωμάτια στο κεντρικό κτίριο, κι έτσι μας τακτοποίησαν σε ένα πλαϊνό συγκρότημα. Αυτό σήμαινε ότι για το πρωινό θα χρειαζόταν μια μικρή… πεζοπορία μέχρι το κεντρικό κτίριο. Ωστόσο, η «απομόνωση» είχε ένα μεγάλο πλεονέκτημα: βρισκόμασταν δίπλα σε σημεία με έντονη παρουσία πουλιών.

Το Ghion Hotel αποδείχθηκε κάτι πολύ περισσότερο από αστικό κατάλυμα. Στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα τεράστιο πάρκο μέσα στην πόλη, έναν μικρό φυσικό παράδεισο στο κέντρο της Αιθιοπίας, εντυπωσιακά πλούσιο σε πουλιά — κάτι που επιβεβαιώσαμε κάνοντας βόλτα το απόγευμα στους χώρους του.

Ανάμεσα στα δέντρα και τους θάμνους, καταφέραμε να φωτογραφήσουμε ένα εντυπωσιακό Speckled Mousebird, ένα είδος που κινείται αθόρυβα αλλά τραβά αμέσως την προσοχή με την ιδιαίτερη όψη του.

Το βράδυ κύλησε ήρεμα, με την προσμονή της επόμενης ημέρας: το πρωί θα συναντούσαμε την υπόλοιπη αποστολή που θα έφτανε νωρίς στο αεροδρόμιο, σηματοδοτώντας το επόμενο κεφάλαιο της περιπέτειας.

01 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Στο Debre Birhan για τον θεριο-πίθηκο

Συναντήσαμε τους υπόλοιπους πρωί-πρωί στο αεροδρόμιο και ο Nick Borrow που θα ήταν ο οδηγός μας, άρχισε κατευθείαν το birding στο parking του αεροδρομίου, όπου μάλιστα είδαμε αρκετά είδη μικρόπουλων.

Στη συνέχεια κινηθήκαμε με δυσκολία μέσα από την κυκλοφοριακή συμφόρηση της Addis Ababa και, αφήνοντας την πόλη πίσω μας, κατευθυνθήκαμε βορειοανατολικά προς την πόλη Debre Birhan. Σε όλο το δρόμο ψάχναμε το White-winged Cliff Chat. Καταφέραμε να το εντοπίσουμε τελικά στην 3^η στάση που κάναμε για αυτό.

Στα περίχωρα του Debre Birhan είδαμε και το πρώτο μας Lammergeier.

Χωρίς να χάσουμε χρόνο, τακτοποιηθήκαμε στο ξενοδοχείο και αμέσως μετά το μεσημεριανό, κατευθυνθήκαμε βορειότερα προς τον εντυπωσιακό γκρεμό του Gemassa Gedal, όπου ελπίζαμε να βρούμε ακόμη ένα ενδημικό — το διακριτικό Ankober Serin.

Το είδος περιγράφηκε μόλις το 1979. Αυτό το μάλλον άχρωμο σπίζα κατοικεί σχεδόν αποκλειστικά στους κάθετους βράχους της πλαγιάς του Ankober και μόνο σπάνια ανεβαίνει στην κορυφή.

Η εύρεση των πουλιών συνήθως δεν αποτελεί πρόβλημα, στο σημείο αυτό — ο καιρός όμως συχνά είναι. Όταν τα θερμά ρεύματα του αέρα, συναντούν τον ψυχρότερο αέρα του υψιπέδου, σχηματίζονται πυκνά σύννεφα που διατηρούν τη βλάστηση στις άκρες του γκρεμού καταπράσινη όλο τον χρόνο.

Φέτος μας υποδέχθηκε ένα πυκνό πέπλο ομίχλης που περιόριζε την ορατότητα.

Gelada Baboons έβοσκαν στις πλαγιές πάνω από εμάς, εξαφανίζονταν και επανεμφανίζονταν καθώς η ομίχλη πύκνωνε και υποχωρούσε, ξανά και ξανά.

And a dream comes true. Λιοντάρι θυμίζει ο αρσενικός όταν κινείται. Θηρίο πραγματικό.

O θεριο-πίθηκος gelada (Theropithecus gelada),

Παραλίγο να παρέμενε όνειρο, αφού έβρεχε και είχε ομίχλη, που κάλυπτε τα πάντα όταν φτάσαμε. Ευτυχώς μια ώρα αργότερα ο καιρός μας έκανε την χάρη.

Κακώς τον λέμε Gelada baboon, αφου δεν είναι baboon. Είναι one of a kind, μια κατηγορία μόνος του.

Ο βασικός στόχος όμως του οδηγού μας ήταν άλλος.

Δεν χρειάστηκε να περιμένουμε πολύ μέχρι να εντοπιστεί μια μικρή ομάδα από Ankober Serins να τρέφεται δίπλα στον δρόμο σε απίστευτα κοντινή απόσταση, προς μεγάλη χαρά όλων.

Κατά διαστήματα η πυκνή «σαν σούπα μπιζελιού» (όπως την είπε ο Nick) ομίχλη άνοιγε και τότε η θέα ήταν πραγματικά συγκλονιστική. Αναζητήσαμε και άλλα είδη για να μας κρατήσουν συντροφιά και χαρήκαμε όταν ανάμεσα στα άλλα, είδαμε τα White-billed Starlings, αλλά η ημέρα είχε ήδη διαρκέσει αρκετά για όσους είχαν φτάσει με νυχτερινές πτήσεις, οπότε επιστρέψαμε στο ξενοδοχείο μας στο Debre Birhan.

«Εδώ έγινε και μια μεγάλη φάση, καθώς μια κυρία από την παρέα ήταν αρκετά απαιτητική. Κάποια στιγμή, μετά το βραδινό, όταν επιστρέψαμε στα δωμάτια, βγήκε να βρει τον οδηγό μας, τον Nick Borrow, παραπονούμενη με πολύ έντονο ύφος ότι υπήρχε μεγάλη φασαρία απ’ έξω και δεν μπορούσε να κοιμηθεί. Και ο Νικ έδωσε μία από τις κλασικές απαντήσεις της διαδρομής:
— «Κυρία μου, είστε στην Αφρική. Πάρτε το απόφαση.»

02 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Πολύ πρωινή εξόρμηση στην Jemma valey

το ενδημικό Harwood’s Francolin, καθώς και τα Rüppell’s Black Chat, Abyssinian Wheatear και το μάλλον άχρωμο Yellow-rumped (ή White-throated) Seedeater.

Την επόμενη ημέρα σηκωθήκαμε στις 3:30, πολύ πριν την αυγή και ξεκινήσαμε μέσα σε μια υγρή, σκοτεινή νύχτα για μια ολοήμερη εκδρομή στη βαθιά και εκτεταμένη κοιλάδα Jemma Valley. Μόλις άρχισε να χαράζει φτάσαμε. Ο κακοσυντηρημένος χωματόδρομος κατηφόριζε απότομα με συνεχείς στροφές και είχε ήδη ξημερώσει όταν σταματήσαμε σε ένα σημείο όπου ελπίζαμε να δούμε το ενδημικό Harwood’s Francolin.

Αν και ακούγονταν αρκετά Erckel’s Francolins, χρειάστηκε λίγος χρόνος μέχρι να ακουστεί ένα Harwood’s Francolin — αλλά σύντομα εντοπίσαμε ένα ζευγάρι να στέκεται σε ανοιχτό χώρο, σαν να προσπαθούσε να αποφύγει τη βρεγμένη βλάστηση. Παρότι ήταν κάπως μακριά, καταφέραμε να το παρατηρήσουμε με τηλεσκόπιο, ενώ το αρσενικό διαλαλούσε τις βραχνές κραυγές του σε όλη την κοιλάδα. Κατάφερα να του πάρω και μια μακρυνή φωτογραφία.

Συνεχίσαμε προς τον πυθμένα της κοιλάδας, παρατηρώντας καθ’ οδόν νέα είδη, μέχρι να βρούμε ένα κατάλληλο σημείο για ένα — πλέον καθυστερημένο — πρωινό. Τα Hemprich’s Hornbills φάνηκαν καθαρά μόλις φτάσαμε, και αφήσαμε τον Merid να ετοιμάσει ένα από τα θρυλικά πικνίκ πρωινά του ενώ εμείς βγήκαμε για παρατήρηση.

Ένα μικρό ρυάκι διέσχιζε την κοιλάδα, ενώ είχαν μαζευτεί όλα τα παιδιά της περιοχής και καθόντουσαν και μας χάζευαν. Εμείς είμασταν το αξιοθέατο για τα παιδιά αυτά.

Μετά το πρωινό επιστρέψαμε στη θαμνώδη περιοχή, αλλά καθώς η θερμοκρασία ανέβαινε γρήγορα αναζητήσαμε τη δροσερή σκιά του ποταμού, όπου μεγάλα συκόδεντρα παρείχαν καταφύγιο και τροφή. Εκεί βρήκαμε κάποια ακόμα ενδιαφέροντα αφρικάνικα είδη.

African Paradise Flycatchers με τις τεράστιες ουρές τους, πετούσαν συνεχώς, ενώ οι κρεμαστοί θάμνοι προσέφεραν κάλυψη σε μικρά πουλιά που κατέβαιναν για νερό.

Πριν επιστρέψουμε στο Debre Birhan, σταματήσαμε για να σαρώσουμε τα ανοιχτά χωράφια των επίπεδων οροπεδίων, όπου εντοπίσαμε τα Blanford’s Lark (μερικές φορές διαχωρίζεται ως Erlanger’s Lark) ενώ παρατηρήσαμε από μακρυά και τις πρώτες μας Blue-winged Geese.

03 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Από το Debre Birhan στις 3 λίμνες: Debre Zeit – Zivei – Langano

Αναχωρήσαμε από το Debre Birhan την επόμενη ημέρα, επιστρέφοντας προς την Addis Ababa πριν στραφούμε νότια και κατεβούμε στην Rift Valley, όπου επισκεφθήκαμε την πρώτη από μια σειρά λιμνών με πολύ διαφορετικό χαρακτήρα η καθεμία.

Στο δρόμο μου έκανε εντύπωση, που είδα ένα νεαρό με μια ραπτομηχανή στην άκρη του δρόμου να παρέχει τις υπηρεσίες του, καθώς και μια ομάδα νεαρών, που έπαιζαν ποδοσφαιράκι στην άκρη του δρόμου. Λίγο πιο κάτω επαναλήφθηκε το ίδιο, αλλά προστέθηκαν και 2 τραπέζια πινγκ-πόνγκ και ένα μικρό μπιλιάρδο.

Η πρώτη στάση ήταν στη Lake Cheleleka, στα περίχωρα του Bishoftu (παλαιότερα γνωστό ως Debre Zeit). Λόγω των έντονων βροχοπτώσεων της περιόδου, η λίμνη ήταν υπερπλήρης και, ίσως παραδόξως, η αφθονία νερού σήμαινε σχετικά λίγα υδρόβια πτηνά, σε σχέση με ότι έχει συνήθως. Είδαμε μερικές White-backed Ducks και μία θηλυκή Maccoa Duck, αν και σε πολύ μακρινή απόσταση.

Ένα ζευγάρι Black Crowned Cranes μάς χάρισε ένα ωραίο θέαμα, καθώς το είδαμε να πετάει από μακρυά, πριν χαθεί στην πυκνή βλάστηση του έλους.

Πιο νότια σταματήσαμε για ένα γευστικό μεσημεριανό στις όχθες της λίμνης γλυκού νερού Ziway, όπου είδαμε ένα σωρό υδρόβια πουλιά και ένα εντυπωσιακό Speckled Pigeon στην όχθη, κοντά μας.

Η μακρά διαδρομή μάς οδήγησε μέσα από ποικίλα τοπία και είδαμε πολλά είδη πουλιών. Εγώ όμως ήμουν προσηλωμένος και παρατηρούσα τι συμβαίνει γύρω μας, τους ανθρώπους, στην καθημερινότητα τους. Οπου και να κοιτούσα έβλεπα εικόνες, που κάθε μια τους άξιζε, να συνειδοτοποιήσω τι σήμαινε αυτό που έβλεπα, να την σκεφτώ και να την αναλύσω.

Φτάσαμε στη λίμνη Langano στο τέλος της ημέρας και εγκατασταθήκαμε στα ξύλινα καταλύματά μας για δύο διανυκτερεύσεις.

04 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Στη λίμνη Langano

Κατεβαίνοντας προς την Rift Valley για διαμονή σε ένα άνετο lodge στις όχθες της Lake Langano, ένας υπέροχος περίπατος στην γύρω ύπαιθρο μάς επέτρεψε να δούμε πολλούς Yellow-fronted Parrots να τρέφονται στις άφθονες συκιές, όπου βρίσκονταν επίσης τα Banded Barbets, Black-winged Lovebird και White-cheeked Turaco. Τη νύχτα παρατηρήσαμε τα Slender-tailed Nightjar, African Scops Owl και Northern White-faced Owl.

Είναι από εκείνες τις ημέρες που χαράσσονται στη μνήμη χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια. Περπατώντας χαλαρά γύρω από το lodge όλη την ημέρα, καταγράψαμε πάνω από 100 είδη πουλιών της περιοχής — αφρικανικά είδη εντελώς καινούρια για μένα, σαν να άνοιγε μπροστά μου ένας άγνωστος, πολύχρωμος κόσμος.

Ξεχώρισα ιδιαίτερα τον White–cheeked Turaco, με το εντυπωσιακό πράσινο φτέρωμα και τη λευκή του «μάσκα», αλλά και το Bare–faced Go–away Bird, ένα ζευγάρι του οποίου μας καθήλωσε με τη χαρακτηριστική του παρουσία και τις αλλόκοτες φωνές («go-away, go-away”).

White-bellied Go-away-bird

Go – away!
Γιατί ονομάστηκαν Go-away birds? Εψαξα, αλλά η μόνη απάντηση που βρήκα, έλεγε οτι η φωνή τους είναι του στύλ “Go-away”

Εμφανίζονται συνήθως σε μικρά κοπάδια και χαλάνε τον κόσμο.

Ολα τα λεφτά βέβαια, είναι το λοφίο τους.

Στο Yabello, στη νότια Αιθιοπία.
White-bellied Go-away-bird – Corythaixoides leucogaster

Όμως εξίσου εντυπωσιακή ήταν η ζωή γύρω μας. Τα χαρακτηριστικά δέντρα της Αφρικής, η σιωπηλή δύναμη του τοπίου και οι άνθρωποι στην καθημερινότητά τους δημιουργούσαν μια εικόνα γεμάτη αντιθέσεις.

Βλέπαμε χωρικούς να μεταφέρουν ξύλα ή πέτρες με τα γαϊδουράκια τους πάνω σε αυτοσχέδιες πλατφόρμες φτιαγμένες από δύο ρόδες αυτοκινήτου. Σε ένα περιβάλλον μεγάλης — θα έλεγα ακραίας — φτώχειας, μου έκανε εντύπωση και το πόσο προσεγμένα και περιποιημένα ήταν τα κορίτσια.

Άλλοι προσπαθούσαν να αντλήσουν νερό από πηγάδια που εμφανίζονταν κάθε τόσο. Σε αυτή τη χώρα, η μεταφορά νερού είναι καθημερινός αγώνας: όπου κι αν κοιτάξεις, άνθρωποι κουβαλούν μπιτόνια, ισορροπώντας τα στο κεφάλι ή κρατώντας τα στα χέρια.

Κοντά στο μεσημέρι είχαμε ήδη δει έναν απίστευτο αριθμό πουλιών και ήμουν βέβαιος πως επιστρέφαμε στο lodge για φαγητό. Όμως ο Νικ μάς οδήγησε ακόμη βαθύτερα στο δάσος, σε ένα λασπωμένο σημείο όπου κάθε βήμα απαιτούσε προσπάθεια. Η επιμονή του ανταμείφθηκε: βρήκαμε νέα είδη και επιστρέψαμε αργά το μεσημέρι, κουρασμένοι αλλά ενθουσιασμένοι.

Το απόγευμα η δυνατή βροχή μάς κράτησε καθηλωμένους. Γύρω στις πέντε όμως χαλάρωσε, και κατάφερα να φωτογραφίσω τον Yellow–fronted Parrot — ένα ιδιαίτερα σημαντικό είδος για μένα. Είχαμε ξυπνήσει χαράματα για να τον εντοπίσουμε, όπως συνηθίζεται, αλλά τότε τον είχαμε δει μόνο από μακριά να πετά.

Την ίδια στιγμή, η Λουκία είχε μια καταπληκτική συνάντηση: ένα νεαρό κούκο που ταΐζονταν από τον θετό γονέα του, μια Tawny–flanked Prinia. Το εντυπωσιακό ήταν ότι ο νεαρός κούκος ήταν τουλάχιστον τέσσερις φορές μεγαλύτερος από την πρίνια — θα μπορούσε να την καταπιεί σε μια στιγμή. Εκείνη όμως συνέχιζε ακούραστα να τον ταΐζει, πεπεισμένη ότι φροντίζει το δικό της μικρό.

Klaas’s Cuckoo και Twany-flanked Prinia

Μαμά πεινάω, φώναζε-χάλαγε τον κόσμο- το κουκάκι. Και η «μαμά» ερχόταν κάθε 2-3 λεπτά και το τάιζε.

Μια ιστορία δύσκολη να την πιστέψεις, που ανέκαθεν με εξιτάριζε, όπως και τις παρέες μου, όταν τους την έλεγα.

Οι κούκοι αφήνουν από ένα αυγό τους σε φωλιές άλλων πουλιών, που καθώς δεν μπορούν να ξεχωρίσουν την διαφορά από τα δικά τους αυγά, τα επωάζουν.

Το κουκάκι βγαίνει πρώτο από το αυγό του και η πρώτη του δουλειά είναι να πετάξει έξω όλα τα άλλα αυγά.

Ετσι και οι δυο γονείς, ασχολούνται για να το ταίσουν, καθώς δεν έχουν πλέον άλλα «παιδιά». Και συνεχίζουν να το κάνουν, ακόμα και όταν το κουκάκι φτάνει να είναι 5 φορές μεγαλύτερο τους σε μέγεθος και μπορεί πλέον να τους κάνει μια χαψιά.

Η Λουκία «ζωγράφισε» πάλι. (Τι κακό είναι αυτό ρε παιδί μου? Πάνε και της «κάθονται»  )

Η «μαμά»…Prinia subflava – Tawny-flanked Prinia

Το κουκάκι… Chrysococcyx klaas – Klaas’s Cuckoo

Στη λίμνη Langano, Αιθιοπία.

Ευτυχώς, το βράδυ δεν έβρεχε και ένα αρσενικό Slender-tailed Nightjar εγκαινίασε τη νυχτερινή μας εξόρμηση. Απολαύσαμε υπέροχες εικόνες του να τραγουδά πάνω από τα κεφάλια μας, ενώ ακούστηκε και ένα African Scops Owl. Το εντοπίσαμε γρήγορα και το παρακολουθήσαμε να κελαηδά καθισμένο σε ένα μεγάλο κλαδί. Στη συνέχεια αναζητήσαμε ένα Northern White-faced Owl που είχε ακουστεί την προηγούμενη νύχτα — και η τύχη ήταν ξανά με το μέρος μας, καθώς εμφανίστηκε και μας χάρισε εξαιρετικές παρατηρήσεις.

———————

05 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Ολη μέρα στο δρόμο για την Goba

Ανεβαίνοντας στον δροσερό αέρα των νοτίων αιθιοπικών υψιπέδων, σταματήσαμε στο αρχηγείο του Bale Mountains National Park, όπου προσιτά Mountain Nyala έβρισκαν καταφύγιο κάτω από τεράστια δέντρα juniper και Hagenia, τα οποία φιλοξενούσαν επίσης τα Abyssinian Woodpecker, White-backed Black Tit και Abyssinian Catbird. Στην ίδια περιοχή εμφανίστηκαν τα Blue-winged Goose, Wattled Ibis και Abyssinian Longclaw, ενώ τόσο το Abyssinian Owl όσο και το Cape Eagle Owl εντοπίστηκαν κατά τη διάρκεια της ημέρας στα γνωστά τους σημεία ανάπαυσης.

Την επόμενη ημέρα αναχωρήσαμε νωρίς για το μακρύ ταξίδι προς τα Bale Mountains. Πρόκειται για μια συναρπαστική διαδρομή που ανηφορίζει έξω από τη Rift Valley, περνά δίπλα από γιγάντια ανθισμένα γαϊδουράγκαθα, διασχίζει ατελείωτα χωράφια σιταριού και τελικά ανεβαίνει στα βουνά.

Εντύπωση μου έκανε, καθώς πρωτοείδα εδώ, γυναίκες που κουβαλούσαν τα μωρά τους στην πλάτη, αλλά τα είχαν σκεπασμένα, μέχρι και το κεφάλι, με κάποιο ύφασμα. Διάβασα στην συνέχεια, ότι είναι πρακτική που περνά από γενιά σε γενιά και ότι πιθανότατα έχει ξεκινήσει για προστασία του μωρού, από τον έντονο ήλιο και την σκόνη.

Σύντομες στάσεις στον δρόμο μάς χάρισαν τις μοναδικές — αν και κάπως μακρινές — παρατηρήσεις Black-winged Lapwings,

Black-winged Lapwing (Vanellus melanopterus) στο δρόμο για τα Bale mountains, Ethiopia

Είναι πολύ εύκολο να την δείς στην Αιθιοπία, αυτή την εποχή. Και όμως την ψάχναμε 5 μέρες, χωρίς επιτυχία.

Είχαμε σταματήσει στο πλάι του δρόμου και ψάχνανε τα λιβάδια με το τηλεσκόπιο για πουλιά. Εγω είχα προχωρήσει 100 μέτρα πιο πέρα. Ξαφνικά βάλανε φωνή ότι την βρήκανε. Αντί να δώ που κοιτάζουν με το τηλεσκόπιο (κοίταζαν πίσω μου), γύρισα τρέχοντας κοντά τους. Την είδα με το τηλεσκόπιο και ρωτάω τον Nick Borrow, που ήξερε ότι είναι η καψούρα μου: “Να πάω κοντά να την φωτογραφίσω;” «Όχι βιαζόμαστε πολύ. Μην ανησυχείς θα την δούμε πολλές φορές». Τράβηξα μόνο μια «φωτογραφία» από 600 μέτρα μακρυά.

Δεν την ξαναείδαμε, μέχρι το τέλος του ταξιδιού.

Μετα το τέλος του tour, άλλαξα τα αεροπορικά, για να μείνουμε μια μέρα παραπάνω και βγήκαμε με τον Merid να την ψάξουμε. «Μην ανησυχείς. Ξέρω 10 σημεία που την βρίσκουμε πάντα», μου είπε.

Πήγαμε και στα 10 σημεία και δεν ήταν εκεί.’

Μια βδομάδα μετά, έφτασε ο Φάνης, στην Αιθιοπία. Στην πρώτη στάση που έκανε, την φωτογράφισε από κοντά.

Κάπως έτσι είναι το birding τελικά. Για αυτό είναι συναρπαστικό. Εχει δυσκολία το «πράμα».

Στα λιβάδια του Gaysay είδαμε πολλά είδη και ανάμεσα τους την Ethiopian Cisticolas, που έδωσε show αλλά και τον joker της Αιθιοπίας, το Common Waxbills.

O joker της Αιθιοπίας. Στα Bale mountains.

Common Waxbill Estrilda astrild

Στα κεντρικά γραφεία του πάρκου θαυμάσαμε τα Mountain Nyala ενώ είδαμε και  μια οικογένεια African Wood Owls, στο ημερήσιο καταφύγιό τους. Λιγο πιο πέρα στα σκοτεινά χαμηλά κλαριά, ενός δέντρου, μόλις διακρινόταν ένα ακόμα σημαντικό είδος, ένα Abyssinan Ground Thrush.

Αναζητούσαμε όμως το θορυβώδες ενδημικό Abyssinian Catbird, και καταφέραμε να το δούμε τελικά, μαζί με αρκετά ακόμα ενδιαφέροντα είδη.

Ακολούθησε μια πεζοπορία — που αποδείχθηκε πολύ μεγαλύτερη απ’ ό,τι περιμέναμε — προς ένα σημείο όπου είχε καταγραφεί η μορφή dillonii του Cape Eagle-Owl (μερικές φορές θεωρείται μέρος ξεχωριστού είδους, του Mackinder’s Eagle-Owl). Χρειάστηκε να βγούμε από το κεντρικό trail και να περπατήσουμε αρκετή ώρα, εκτός δρόμου, σκαρφαλώνοντας σε κάποιους λόφους, μέχρι να φτάσουμε στο βραχώδες σημείο, που το είχε εντοπίσει να φωλιάζει ο τοπικός οδηγός, πολύ ψηλά στα βράχια.

Επιστρέψαμε στον κεντρικό δρόμο αρκετά αργά και συνεχίσαμε το ταξίδι προς το ξενοδοχείο μας στην Goba.

06 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Bale mountains – Dinsho

Η ημέρα μας στο Sanetti Plateau επηρεάστηκε από πυκνή νέφωση και βροχή που περιόρισαν την ορατότητα σε λίγα μόλις μέτρα· την επόμενη όμως ημέρα ο καιρός καθάρισε και απολαύσαμε κοντινές εικόνες του κομψού Spot-breasted Lapwing, ενώ τα κωμικά Rouget’s Rail έτρεχαν ανάμεσα στα γκρίζα αλπικά φυτά, όπου βρέθηκαν επίσης τα Chestnut-naped Francolin και Moorland Francolin. Δυστυχώς, φέτος χάσαμε τον Ethiopian Wolf, καθώς ένα ξέσπασμα νόσου είχε πλήξει σοβαρά αυτό το απειλούμενο είδος, αλλά καταφέραμε να δούμε το αγαπημένο του θήραμα, τον παράξενο Giant Mole Rat.

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία του ταξιδιού είναι η επίσκεψη στο μαγευτικό Sanetti Plateau στο Bale Mountains National Park, όμως την επόμενη ημέρα τα σύννεφα και η βροχή είχαν καλύψει τα πάντα. Καθώς το λεωφορείο μας ανέβαινε στον ψηλότερο (4.300μ.) παντός καιρού δρόμο της Αφρικής, βρεθήκαμε μέσα σε τόσο πυκνή ομίχλη που σχεδόν δεν βλέπαμε τίποτα από τα παράθυρα. Διασχίσαμε το οροπέδιο και, ευτυχώς, εντοπίσαμε μερικά ενδημικά Spot-breasted Lapwings ακριβώς δίπλα στο όχημα.

Lapwing Νο 19 (άλλες 4 μείνανε) – 6 Οκτωβρίου 2019

Spot-breasted Lapwing (Vanellus melanocephalus) στα Bale mountains, στην Αιθιοπία

Η βασίλισσα των Bale mountains.

Χρειάστηκε να ανέβουμε – με βροχή και ομίχλη – τον «highest allweather» road of Africa, στα 4000 μέτρα υψόμετρο για να την βρούμε, μια και είναι το μόνο μέρος που ζεί.

Ηταν το νούμερο 19 στη λίστα μας των lapwings. Μας λείπουν πλέον μόνο 4, δύο στην Ουγκάντα και δύο στην νότια Αυστραλία, για να τελειώσει ένα ‘ταξίδι’ στις 5 ηπείρους, που άρχισε 11 χρόνια πρίν, με στόχο να δούμε και να φωτογραφίσουμε και τις 23 «καλημάνες» του κόσμου.

Είχα προγραμματίσει να κάνουμε τα 2 ταξίδια που χρειαζόντουσαν ακόμα, Ουγκάντα και Αυστραλία, μέσα στο 2020. Ηρθε όμως ο Covid και πάγωσαν όλα τα ταξίδια για 2 χρόνια

Ο καιρός όμως χειροτέρευε αντί να βελτιώνεται, οπότε αποφασίσαμε να περιορίσουμε τις απώλειες και να γυρίσουμε στα κεντρικά του πάρκου.

Κατεβαίνοντας χαμηλότερα από τα σύννεφα, η βροχή σταμάτησε και λάβαμε ευχάριστα νέα: ο τοπικός οδηγός είχε εντοπίσει ένα Abyssinian Owl. Οι δασωμένες πλαγιές είχαν μετατραπεί σε λασπότοπο και η πεζοπορία μέχρι το σημείο δεν ήταν εύκολη, αλλά τελικά φτάσαμε και το είδος — ψηλά σε ένα δέντρο προστέθηκε με ασφάλεια στη λίστα μας. Περάσαμε το υπόλοιπο απόγευμα στα λιβάδια, όμως δεν εμφανίστηκε κάτι ιδιαίτερα νέο εκείνη την ημέρα.

07 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Bale mountains – Negelle

Ξυπνήσαμε σε μια σαφώς πιο ελπιδοφόρα μέρα, καθώς από το ξενοδοχείο βλέπαμε ότι οι κορυφές των βουνών ήταν καθαρές — κάτι που σήμαινε ότι μπορούσαμε να αναπληρώσουμε όσα είχαμε χάσει.

Είδαμε ανεβαίνοντας την Rouget’s Rail και ένα ζευγάρι Chestnut-naped Francolin, στο πλάι του δρόμου καθώς και μια Moorland Francolin.

Φτάσαμε στο οροπέδιο στα 4000μ και κάναμε μια στάση, ψάχνοντας τον Ethiopian Wolf. Γύρω μας Blick’s Grass Rats έτρεχαν στο έδαφος και χάνονταν στις φωλιές τους μόλις μας αντιλαμβάνονταν, αλλά καταφέραμε να δούμε καλά το παράξενο Giant Mole Rat στις σπάνιες στιγμές που βγαίνει από το λαγούμι του.

Ωστόσο, από τον βασικό του θηρευτή — τον απειλούμενο Ethiopian Wolf — δεν υπήρχε δυστυχώς κανένα ίχνος. Με μεγάλη λύπη μάθαμε ότι μια επιδημία νόσου είχε σκοτώσει αρκετά άτομα και φαίνεται πως ο πληθυσμός κατά μήκος του δρόμου στο οροπέδιο είχε πληγεί ιδιαίτερα σοβαρά.

Ήρθε η ώρα όμως, να αφήσουμε τα Bale Mountains και να κατευθυνθούμε νότια προς το Negele. Συνεχίσαμε περνώντας από το Tullu Deemtu, στα 4377μ., απολαμβάνοντας πανοραμική θέα προς κάθε κατεύθυνση, και έπειτα κατηφορίσαμε τις απότομες πλαγιές του οροπεδίου προς ό,τι έχει απομείνει από το άλλοτε μεγαλοπρεπές Harenna Forest.

Αφού αφήσαμε το δάσος, οπου καταφέραμε να εντοπίσουμε αρκετά ενδιαφέροντα είδη, η διαδρομή μάς οδήγησε μέσα από κυματιστούς λόφους με απομονωμένους θάμνους. Ελπίζαμε να φτάσουμε σε μια τοποθεσία για το Ruspoli’s Turaco, όμως η κακή κατάσταση του δρόμου επιβράδυνε σημαντικά την πορεία μας και δυστυχώς δεν προλάβαμε πριν νυχτώσει.

Από το κινούμενο όχημα είδαμε μερικά είδη, αλλά ουσιαστικά δεν μπορούσαμε να σταματήσουμε — έπρεπε να φτάσουμε στο Negele, κάτι που τελικά καταφέραμε, αν και αρκετά αργά το βράδυ.

08 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Γύρω από το Negelle με πολύ αδρεναλίνη

Κάναμε μια σύντομη στάση στο Harenna Forest για το Ethiopian Oriole, ενώ η διήμερη παραμονή στο Negelle μάς έδωσε την ευκαιρία να δούμε το εξαιρετικά σπάνιο και απειλούμενο Archer’s Lark και White-tailed Swallows να συλλέγουν υλικά φωλιάσματος στις πεδιάδες Liben. Μετά από τετράωρη αναζήτηση, το Salvadori’s Seedeater εμφανίστηκε τελικά καθαρά.

Το επόμενο πρωί μάς βρήκε στις πεδιάδες Liben Plains με το πρώτο φως, να σαρώνουμε τα λιβάδια αναζητώντας larks. Είχαν προηγηθεί τοπικοί οδηγοί, που ψάχνανε από την ώρα που χάραξε το σχεδόν «μυθικό» Archer’s Lark, που πλέον αντιμετωπίζονται ως ένα μονοτυπικό είδος. Το ότι όμως είχαν βρεί που περίπου είναι, δεν σήμαινε τίποτα, καθώς σε κάθε πέταγμα βρισκόταν 100-200 μέτρα μακρυά.

Το παρακολουθήσαμε να επιδεικνύεται σε πτήση τραγουδιού, να αιωρείται με τα πόδια να κρέμονται και έπειτα να «αλεξιπτωτίζει» πίσω στα κοντά χορτάρια. Τελικά καταφέραμε να του πάρουμε και μια μακρυνή φωτογραφία.

Στις πεδιάδες βρήκαμε ένα σωρό ακόμα είδη, ενώ ο Merid, ετοίμαζε εκεί μπροστά μας ένα απολαυστικό πρωινό.

Το πιο ενδιαφέρον όμως κομμάτι της ημέρας για μένα, ήταν η τρίωρη αναζήτηση του Salvadori’s Seedeater, που ήταν ένα ακόμη ενδημικό της Ethiopia. Φτάσαμε σε ένα μικρό πλάτωμα, γεμάτο με ξερούς θάμνους και ξερά μικρά δέντρα, για να το ψάξουμε.

Είχαμε και bodyguard. Δεν ήταν οπλισμένος, αλλά υποθέτω ότι είναι γνωστός, στους όποιους μπορεί να μας απειλούσαν και αυτό να ήταν αρκετό για την ασφάλεια μας. Θυμάμαι ακόμα ότι φορούσε λούστρινια σκαρπίνια, παπούτσια χορού και περπατούσε με αυτά στο δύσκολο έδαφος.

Η αναζήτηση ήταν δύσκολη και ο Salvadori’s άφαντος. Δεν με πείραζε καθόλου όμως. Καθώς τον ψάχναμε, βλέπαμε συνέχεια νέα πουλιά, που δεν είχαμε ξαναδεί, μέχρι τώρα. Μέτρησα 40 νέα είδη, σε αυτό το 3ωρο. Ο Merid όμως ήταν συγκεντρωμένος στο στόχο μας. Προσπαθούσε να τον δεί ή να τον ακούσει κάπου. Τελικά 3 ώρες μετά, ξαφνικά σταμάτησε και μας έδειξε την κατεύθυνση και πράγματι κατάφερα και είδα το Seedeater με τον κίτρινο λαιμό. Ηταν στο έδαφος, βαθιά σε ένα «διάδρομο» ανάμεσα σε 2 πυκνούς θάμνους. Πρόλαβα και τον φωτογράφισα πριν εξαφανιστεί. Δεν είμαι σίγουρος ότι τον είδανε όλοι. Είχε πολύ αδρεναλίνη το τρίωρο αυτό.

Επιστρέψαμε στο Negele, κάνοντας 2-3 στοχευμένες στάσεις. Σε κάθε στάση βγαίναμε από το δρόμο και περπατάγαμε 50-100 μέτρα μακρυά προς κάποιο συγκεκριμένο σημείο, όπου βρίσκαμε καποιο από τα είδη που μας λείπανε.

09 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Negelle to Yabello

Ο επόμενος προορισμός μας ήταν το Yabello, όμως η διαδρομή που ελπίζαμε να ακολουθήσουμε ήταν κλειστή λόγω των έντονων βροχοπτώσεων και ανησυχιών για την ασφάλεια. Δεν είχαμε άλλη επιλογή παρά να παραμείνουμε στους κεντρικούς δρόμους, κάτι που σήμαινε μια τεράστια παράκαμψη προς τα βορειοδυτικά και κατόπιν επιστροφή νότια. Αντιμετωπίσαμε επίσης πρόβλημα με τα καύσιμα, καθώς στην πόλη δεν υπήρχε ηλεκτρικό ρεύμα και τα πρατήρια δεν λειτουργούσαν, με αποτέλεσμα η αναχώρησή μας από το Negele να καθυστερήσει. Τελικά καταφέραμε να προμηθευτούμε αρκετό καύσιμο για να φτάσουμε στην επόμενη πόλη και ξεκινήσαμε.

Στο πρωινό έγινε και μια ωραία φάση. Ψάχναμε εδώ και μέρες το Bristle-crowned Starling χωρίς επιτυχία. Η Λουκία λοιπόν κατά τα γνωστά πήρε τον καφέ της και βγήκε από την αίθουσα που παιρναμε πρωινό, για να κάνει τσιγάρο. Λίγο μετά μπήκε μέσα ρωτώντας τον Nick τι είναι το πουλί που είχε φωτογραφίσει και ο Nick χτύπησε συναγερμό, φωνάζοντας Bristle-Crowned Starling. Ετρεξαν αμέσως όλοι έξω, αλλά το «πουλάκι είχε πετάξει». Είχε εξαφανιστεί.

Ένα πλεονέκτημα αυτής της διαδρομής ήταν ότι μας έδινε την ευκαιρία να αναζητήσουμε το Ruspoli’s Turaco, το «κόσμημα του στέμματος» ανάμεσα στα ενδημικά της Ethiopia. Το σπάνιο αυτό είδος έχει εξαιρετικά περιορισμένη εξάπλωση και πλέον βρισκόμασταν ακριβώς στην καρδιά της.

Ο πρίγκιπας που συνέλεξε το είδος το 1892 ή 1893 σκοτώθηκε λίγο αργότερα από έναν ελέφαντα χωρίς ποτέ να αποκαλύψει την ακριβή τοποθεσία όπου το βρήκε. Πέρασαν 50 χρόνια για να το ξαναβρούν το πουλί αυτό. Και το βρήκαν σε αυτή την περιοχή.

Πήγαμε συστημένοι σε ένα σημείο, κοντά στο κεντρικό δρόμο και η επιτυχία ήρθε σχεδόν αμέσως, καθώς βρήκαμε 4 τέτοια Turaco.

“Every picture tells a story” στην Αιθιοπία.

Η φωτογραφία αυτή είναι από το πλούσιο κομμάτι της Αιθιοπίας, το μόνο που κυκλοφορούν παπιά. Βέβαια δεν είδα κανένα παπί με 2 άτομα, τα περισσότερα ήταν με 4.

Στην υπόλοιπη χώρα περπατάνε.

«Γιατι βγάζετε τόσο καλούς δρομείς μεγάλων αποστάσεων;», ρώτησα. «Γιατι τα παιδιά θέλουν 10-15 χιλιόμετρα να πάνε σχολείο κάθε μέρα και πάνε με τα πόδια.»
——————
Λατρεύω να βγάζω φωτογραφίες με ότι συμβαίνει γύρω μας, καθώς ταξιδεύουμε.

Ψάχνοντας για το καλύτερο φωτογραφικό-“καρέ” βλέπω ένα σωρό λεπτομέρειες και ιστορίες, που συμβαίνουν γύρω μας, καθώς εμείς περνάμε με ταχύτητα.

Κάτι που με την σειρά του πυροδοτεί ένα σωρό σκέψεις (και στη συνέχεια συζητήσεις) για όλα αυτά.

Το μαγικό για κάθε φωτογράφο, είναι ότι το ταξίδι και η εμπειρία δεν τελειώνει εκεί. Γυρίζοντας, αρχίζει ένα άλλο “ταξίδι”. Οι περισσότερες φωτογραφίες θέλουν photoshop και είναι οι στιγμές που απολαμβάνω, αφου υπάρχει χρόνος να δώ και να μεγενθύνω κάθε κρυμμένη λεπτομέρεια και ιστορία, που δεν φαίνεται με την πρώτη ματιά.

————————-

Ο Ιταλός πρίγκηπας Eugenio Ruspoli, to 1893, πυροβόλησε έναν ελέφαντα, που τα πήρε στο κρανίο και σκότωσε τον πρίγκηπα. Στην τσάντα του μέσα βρέθηκε αυτό το άγνωστο στην επιστήμη, πουλί, αλλά καμμιά σημείωση για το που το είχε βρεί ο πρίγκηπας. Πέρασαν 45 χρόνια μέχρι να βρεθεί η περιοχή στην οποία ζεί.

Το Prince Ruspoli’s Turaco – Tauraco ruspolii είναι το πιο σημαντικό πουλί της Αιθοπίας. Ζεί σε 2-3 συγκεκριμένα σημεία γύρω από την πόλη Negelle της Αιθιοπίας και δεν είναι εύκολο να το βρείς (έγινε χαμός όταν τελικά το είδαμε και μάλιστα σχετικά κοντά μας).

Το ταξίδι προς το Yabello ήταν κάπως κουραστικό και χωρίς ιδιαίτερα highlight.  Ίσως το σημαντικότερο θέαμα ήταν οι τεράστιοι, σχεδόν ενδημικοί Thick-billed Ravens έξω από το ξενοδοχείο όπου σταματήσαμε για πρωινό, ενώ μερικοί White-headed Vultures και Lappet-faced Vultures πάνω σε ένα κουφάρι δίπλα στον δρόμο αποτέλεσαν πραγματική απόλαυση. Φτάσαμε στο Yabello μετά το σκοτάδι και τακτοποιηθήκαμε στα δωμάτιά μας για διαμονή δύο νυχτών.

10 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Yabello

Στην περιοχή του Yabello αφιερώσαμε μια ολόκληρη ημέρα στην αναζήτηση του ιδιαίτερα ξεχωριστού Stresemann’s Bushcrow, το οποίο δεν μας απογοήτευσε, ενώ απολαύσαμε και υπέροχες εικόνες — μέσω τηλεσκοπίου — του πρόσφατα διαχωρισμένου και σχεδόν ενδημικού Black-fronted Francolin. Άλλα σημαντικά είδη ήταν τα Somali Courser, Scaly Chatterer, Pringle’s Puffback, Red-naped Bushshrike και Northern Grosbeak Canary, ενώ τη νύχτα το Donaldson Smith’s Nightjar μάς χάρισε απίστευτες εικόνες.

Έχοντας μόνο μία πλήρη ημέρα στην περιοχή, επιλέξαμε να ξεκινήσουμε με την αναζήτηση του πρόσφατα διαχωρισμένου από το Chestnut-naped Francolin είδους Black-fronted Francolin. Το ταξίδι μας οδήγησε σε έναν βραχώδη γκρεμό στα Mega Mountains, όπου φροντίσαμε να φτάσουμε πολύ νωρίς ώστε να εντοπίσουμε τα πουλιά από τα καλέσματά τους. Το σημείο αποδείχθηκε ιδανικό και για ένα ακόμη πικνίκ πρωινό· ενώ ο Merid ετοίμαζε αυγά και χυλό, εμείς προσπαθούσαμε να εντοπίσουμε τουλάχιστον ένα από τα πουλιά που καλούσαν από ψηλά.

Οι πλαγιές ήταν πυκνά καλυμμένες με βλάστηση και αρχικά όλα τα πουλιά φαίνονταν κρυμμένα μέσα στους θάμνους. Ευτυχώς, βρισκόμασταν σε εξαιρετική θέση όταν ένα Black-fronted Francolin άρχισε να καλεί και βγήκε στην κορυφή των βράχων, ποζάροντας υπέροχα. Όλοι απολαύσαμε εξαιρετική θέα μέσω τηλεσκοπίου και γιορτάσαμε την επιτυχία μας με ένα υπέροχο πρωινό — κυριολεκτικά περικυκλωμένοι ηχητικά, από Francolins.

Στην ίδια περιοχή είδαμε τουλάχιστον 20 ακόμα είδη, πριν φύγουμε για τις Soda Plains, όπου βρήκαμε έναν ακόμη βασικό στόχο: τον Stresemann’s Bushcrow.

Περιγράφηκε μόλις το 1938 και περιορίζεται σε μια περιοχή περίπου 6.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων γύρω από το Yabello. Η εξαιρετικά περιορισμένη εξάπλωσή του υπήρξε για χρόνια μυστήριο, αλλά πλέον πιστεύεται ότι σχετίζεται με το κλίμα — η περιοχή που κατοικεί είναι ελαφρώς πιο δροσερή και ξηρή από άλλες φαινομενικά παρόμοιες περιοχές της νότιας Ethiopia.

Παρακολουθήσαμε μια οικογενειακή ομάδα αυτών των υπέροχων πουλιών όσο θέλαμε και κατόπιν συνεχίσαμε την αναζήτηση, απολαμβάνοντας αρκετα ακόμα εξαιρετικά είδη.

Μέχρι τότε ο καιρός ήταν σχετικά ξηρός, όμως ξαφνικά ξέσπασαν νέες μπόρες που διέκοψαν την παρατήρησή μας σε μια μικρή ομάδα από υπέροχα Coursers. Ευτυχώς παρέμειναν στην περιοχή και, μόλις σταμάτησε η βροχή, μπορέσαμε να τα δούμε ξανά. Φωτογραφίσαμε ένα ζευγάρι Three-banded Coursers, τα οποία παρακολουθήσαμε μέχρι που μια δυνατή νεροποντή μάς ανάγκασε να επιστρέψουμε στο λεωφορείο.

Προχωρώντας σε έναν εντελώς διαφορετικό βιότοπο, απολαύσαμε λίγη λιακάδα και μια «έκρηξη» νέων ειδών.

Αργά το απόγευμα επιστρέψαμε στο κατάλυμά μας, όπου μια τελευταία έκρηξη δραστηριότητας επικεντρώθηκε γύρω από ένα Pearl-spotted Owlet που προσέλκυσε πολλά μικρά πουλιά, μεταξυ των οποίων και ενός Upcher’s Warbler, που είχα δεί 2 χρόνια νωρίτερα με τον Pavel στη Βουλγαρία, στην πρώτη εμφάνιση του πουλιού αυτού στην Ευρώπη.

Μετά το βραδυνό, στο σκοτάδι εντοπίσαμε ένα πανέμορφο Donaldson Smith’s Nightjar, που μας επέτρεψε να πλησιάσουμε πολύ. Παρά τις δύσκολες καιρικές συνθήκες, είχαμε δει πραγματικά τα καλύτερα που είχε να προσφέρει η περιοχή.

11 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Yabello to Awassa

Ήρθε έπειτα η ώρα να αφήσουμε τον νότο και να κατευθυνθούμε βόρεια προς την Awassa, καταγράφοντας καθ’ οδόν έναν Woolly-necked Stork. Ένα μεγάλο τμήμα του δρόμου βρισκόταν ακόμη υπό κατασκευή, γεγονός που επιβράδυνε την πορεία μας, όμως φτάσαμε εγκαίρως για μεσημεριανό. Εκείνο το απόγευμα και πριν από το πρωινό της επόμενης ημέρας εξερευνήσαμε τον κήπο του ξενοδοχείου και τις καλαμιές στις όχθες της Lake Awassa.

Ευτυχώς, το πολυπόθητο African Spotted Creeper εμφανίστηκε γρήγορα και μάλιστα προσέφερε εξαιρετικές παρατηρήσεις. Βρήκαμε επίσης τον μεγαλόσωμο Blue-headed Coucal και τον πολύχρωμο White-browed Robin-Chat, ενώ από πάνω πετούσαν μερικοί Horus Swifts. Στην όχθη της λίμνης, η προβλήτα και η παραλία ήταν γεμάτες από ντόπιους που απολάμβαναν τη βροχερή ατμόσφαιρα, αλλά παρά τη φασαρία αρκετά εξοικειωμένα είδη ήταν ορατά: κομψές African Pygmy Geese επέπλεαν ανάμεσα στα νούφαρα όπου περπατούσαν οι African Jacanas, ενώ οι κραυγές από αμέτρητους Marabou Storks και τα χαρακτηριστικά καλέσματα των African Fish Eagles γέμιζαν τον αέρα. Black Crakes έτρεχαν παντού, ενώ παρατηρήσαμε επίσης White-faced Whistling Duck, Pink-backed Pelican, African Swamphen, Allen’s Gallinule και Bronze Mannikin.

12 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Awassa to Addis

Μια σύντομη επίσκεψη στη Lake Awassa απέδωσε το πολυπόθητο African Spotted Creeper και ένα εξαιρετικό Allen’s Gallinule, όμως η επίσκεψή μας στη Lake Abiata συντομεύτηκε επειδή το λεωφορείο δεν μπορούσε να περάσει τον κατεστραμμένο δρόμο πρόσβασης.

Η τελευταία μας ημέρα μάς οδήγησε ξανά βόρεια, αλλά επιχειρήσαμε μια σύντομη παράκαμψη προς το Lake Abiata National Park. Δυστυχώς, οι δρόμοι αποδείχθηκαν ακατάλληλοι για το λεωφορείο μας και δεν καταφέραμε να φτάσουμε στην όχθη της λίμνης. Ετσι η σύντομη επίσκεψη δεν απέδωσε πολλά.

Στο δρόμο της επιστροφής κάποια στιγμή ο Nick έβαλε τις φωνές, για τι είχε δεί πάνω σε μια κολώνα, ένα Purple Roller, που δεν είχαμε συναντήσει μέχρι εκείνη την ώρα.

Μια στάση για μεσημεριανό στη Lake Ziway επίσης δεν έφερε κάτι νέο, και στη συνέχεια ακολούθησε απλώς η μακρά διαδρομή επιστροφής στην Addis Ababa, όπου και ολοκληρώθηκε η εκδρομή μας.

Παρά τις καθημερινές βροχές και τα προβλήματα από διαδρομές που δεν μπορέσαμε να πάμε, το ταξίδι υπήρξε ιδιαίτερα επιτυχημένο. Η Ethiopia κουβαλά ακόμη μια δύσκολη φήμη λόγω των πολέμων, των ξηρασιών και των λιμών που έχει βιώσει. Ωστόσο, πρόκειται για μια χώρα εξαιρετικής ομορφιάς και ιστορίας. Με πληθυσμό που εκτιμάται πλέον σε πάνω από 113 εκατομμύρια (και με διάμεση ηλικία μόλις 18,8 έτη!), το ταξίδι αυτό έμοιαζε ορισμένες φορές περισσότερο με «εκδρομή για πουλιά και ανθρώπους»!

Μια εκδρομή στην Ethiopia αποτελεί αναμφίβολα μία από τις καλύτερες εμπειρίες παρατήρησης πουλιών — και αυτό το ταξίδι σίγουρα θα μείνει αξέχαστο για πολλά χρόνια.

Εμείς όμως συνεχίσαμε…

———————————————————-

13 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Αναζήτηση της Black–winged Lapwing

Αλλάξαμε τα αεροπορικά εισιτήρια και μεταφέραμε όλο το tour μία μέρα πίσω, για να ψάξουμε να βρούμε και να φωτογραφίσουμε καλά την Black-winged Lapwing, που είχαμε δει από τόσο μακριά. Ο Μέριντ ήρθε και μας πήρε πρωί από το ξενοδοχείο και κατευθυνθήκαμε προς τη Sululta. Τον ρώτησα τι πιθανότητες έχουμε να τη δούμε και μου είπε ότι είναι πολύ κοινή στην περιοχή και ότι υπάρχουν δέκα σημεία όπου τη βλέπει κάθε φορά που πηγαίνει — και στα δέκα — άρα οι πιθανότητές μας ήταν πολύ μεγάλες.

Στην πρώτη στάση φωτογραφίσαμε από πολύ κοντά μια Blue-winged Goose, πανέμορφη, αλλά η Black-winged δεν ήταν εκεί. Συνεχίσαμε να ψάχνουμε από σημείο σε σημείο χωρίς επιτυχία. Παρηγορηθήκαμε με μια πολύ κοντινή φωτογραφία ενός White-collared Pigeon που ήταν καθισμένο στο πεζούλι στο πλάι του δρόμου. Κάποια στιγμή το μεσημέρι ο Μέριντ μάς πήγε σε ένα ωραίο σημείο να φάμε και να παρηγορηθούμε. Είχαμε περάσει και από τα δέκα σημεία όπου έβρισκε πάντοτε τη Black-winged, αλλά δεν την είχαμε βρει.

Στους κήπους του εστιατορίου όπου πήγαμε να φάμε φωτογραφίσαμε από κοντά ένα Northern Fiscal και, μετά το φαγητό, συνεχίσαμε την αναζήτηση σε μερικά ακόμη σημεία χωρίς επιτυχία. Γυρίσαμε απογοητευμένοι στο ξενοδοχείο.

Ρώτησα τον Merid, τι του χρωστάω για την ημέρα και μου είπε: «Τι μου χρωστάς; Αφού δεν βρήκαμε το πουλί, δεν μου χρωστάς τίποτα». Ήταν πολύ, πολύ απογοητευμένος.

Τον πλήρωσα φυσικά για την ημέρα του και, καθώς είχα τρία extender 1.4 μαζί μου και μας περίσσευε το ένα, και χρησιμοποιούσε τον ίδιο 100–400 φακό με εμάς, του το έκανα δώρο, κάτι που τον ενθουσίασε, καθώς το είχε δει και του άρεσε πολύ.

14 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Addis to Lalibela

Ξεκινήσαμε πολύ πρωί από το ξενοδοχείο, καθώς η απόσταση μέχρι τη Λαλιμπέλα ήταν 683 χιλιόμετρα. Ο οργανωτής του τριημέρου αυτού στη Λαλιμπέλα δεν το πίστευε όταν του ζήτησα να πάμε και να γυρίσουμε με αυτοκίνητο, καθώς αυτή είναι μια εκδρομή που γίνεται πάντοτε με αεροπλάνο λόγω της μεγάλης απόστασης.

Ο στόχος ήταν να διασχίσουμε όλο αυτό το κομμάτι της Αιθιοπίας, που έχει λίγο διαφορετικά χαρακτηριστικά από το νότιο κομμάτι στο οποίο είμαστε. Εδώ σιγά σιγά επικρατούν οι χριστιανοί, ενώ στο νότιο κομμάτι είναι περισσότεροι οι μουσουλμάνοι. Πηγαίναμε εξάλλου στη Λαλιμπέλα, που είναι μεγάλο κέντρο της χριστιανικής ορθοδοξίας της Αφρικής.

Για μια ακόμα φορά μου έκανε πολύ μεγάλη εντύπωση ότι όλος ο κόσμος κουβαλούσε μπιτόνια με νερό — κυρίως οι γυναίκες βέβαια. Είδα όμως και γαϊδουράκια φορτωμένα με μπιτόνια νερού. Είδαμε και πολλά κοπάδια να κυκλοφορούν μέσα στη μέση του δρόμου και μάλιστα κοπάδια που συνοδεύονταν από πολύ μικρά παιδιά, πέντε και έξι ετών, που καθοδηγούσαν τα ζώα. Υπήρχαν πολλές γυναίκες που ήταν πολύ προσεκτικά ντυμένες με ρούχα με πολύ έντονους χρωματισμούς, υπήρχαν και αρκετά τοκ-τοκ και μάλιστα είδα και κάποιον ο οποίος άλλαζε λάστιχο. Πόσο απλό ήταν στο τοκ-τοκ! Τον βοηθούσε κάποιος ο οποίος είχε σηκώσει το τοκ-τοκ στο πλάι και αυτός άλλαζε το λάστιχο τόσο απλά, τόσο ελαφρύ ήταν το τοκ-τοκ.

Φωτογράφισα και κάποιον που καθόταν για να ξεκουραστεί πάνω στα πόδια του. Ποτέ δεν κατάλαβα πώς είναι δυνατόν να ξεκουράζεσαι σε αυτή τη στάση. Είναι ιδιαίτερα κουραστική για μένα, ωστόσο συνηθίζεται σε πολλές χώρες της Αφρικής και της Ασίας να ξεκουράζονται καθισμένοι πάνω στα πόδια τους.

Φτάσαμε μετά το μεσημέρι στη Λαλιμπέλα και καταλήξαμε σε ένα ξενοδοχείο το οποίο είχε φοβερή θέα.

Το βράδυ, ξαναδιάβαζα:

Οι εκκλησίες της Lalibela βρίσκονται στην ορεινή περιοχή της βόρειας Αιθιοπίας και αποτελούν ένα από τα πιο εντυπωσιακά θρησκευτικά μνημεία στον κόσμο. Χτίστηκαν τον 12ο και 13ο αιώνα, κατά τη βασιλεία του βασιλιά Lalibela. Σύμφωνα με την παράδοση, ο βασιλιάς επιθυμούσε να δημιουργήσει μια «Νέα Ιερουσαλήμ» για τους Χριστιανούς της Αιθιοπίας, επειδή τα προσκυνήματα στους Αγίους Τόπους είχαν γίνει δύσκολα λόγω των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή.

Οι εκκλησίες δεν κατασκευάστηκαν με τον συνηθισμένο τρόπο. Αντί να χτιστούν προς τα πάνω, λαξεύτηκαν απευθείας μέσα στον συμπαγή ηφαιστειακό βράχο. Οι τεχνίτες αφαιρούσαν την πέτρα γύρω από τον χώρο, δημιουργώντας μονολιθικά κτίσματα που παραμένουν ενωμένα με το φυσικό έδαφος. Η διαδικασία απαιτούσε εξαιρετική ακρίβεια και δεξιοτεχνία. Η παράδοση αναφέρει ότι άγγελοι βοηθούσαν τους εργάτες τη νύχτα, επιταχύνοντας την κατασκευή.

Συνολικά έντεκα εκκλησίες σχηματίζουν ένα ιερό συγκρότημα, συνδεδεμένο με σήραγγες και διαδρόμους. Μέχρι σήμερα αποτελούν ενεργό τόπο λατρείας και σημαντικό προορισμό προσκυνητών. Οι εκκλησίες της Lalibela αποτελούν Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO και συμβολίζουν τη βαθιά χριστιανική παράδοση, αλλά δείχνουν και την αρχιτεκτονική ιδιοφυΐα της Αιθιοπίας.

Bete Giyorgis (Εκκλησία του Αγίου Γεωργίου).

Η πιο γνωστή εκκλησία της Lalibela είναι η Bete Giyorgis (Εκκλησία του Αγίου Γεωργίου). Θεωρείται το αριστούργημα του συγκροτήματος και αποτελεί το πιο εμβληματικό σύμβολο της περιοχής.

Λαξεμένη εξ ολοκλήρου σε έναν τεράστιο βράχο, έχει σχήμα ελληνικού σταυρού και ξεχωρίζει για την αρμονία και την ακρίβεια της αρχιτεκτονικής της. Βρίσκεται μέσα σε μια βαθιά τετράγωνη τάφρο, γεγονός που ενισχύει την εντυπωσιακή της εμφάνιση.

Σύμφωνα με την παράδοση, ο Άγιος Γεώργιος εμφανίστηκε στον βασιλιά Lalibela και παραπονέθηκε επειδή δεν είχε αφιερωθεί εκκλησία στο όνομά του. Έτσι κατασκευάστηκε η Bete Giyorgis ως η τελευταία και πιο εντυπωσιακή εκκλησία του συγκροτήματος.

Στις 7 Ιανουαρίου

η Lalibela γίνεται το επίκεντρο μιας από τις σημαντικότερες θρησκευτικές γιορτές της Αιθιοπίας: τα Χριστούγεννα της Αιθιοπικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, γνωστά ως Γκέννα (Genna).

Χιλιάδες προσκυνητές, ντυμένοι με λευκά παραδοσιακά υφάσματα (shamma), συγκεντρώνονται γύρω από τις λαξευμένες εκκλησίες για ολονύχτιες προσευχές, ψαλμωδίες και λειτουργίες υπό το φως των κεριών. Η ατμόσφαιρα είναι βαθιά κατανυκτική και μυσταγωγική, καθώς οι πιστοί ψάλλουν αρχαίους ύμνους και συμμετέχουν σε τελετουργικούς χορούς των ιερέων.

Η γιορτή ονομάζεται «Genna» και από ένα παραδοσιακό παιχνίδι με ραβδιά και μπάλα που παίζεται εκείνη την ημέρα, το οποίο, σύμφωνα με την παράδοση, έπαιζαν οι βοσκοί τη νύχτα της γέννησης του Χριστού.

Για τους Αιθίοπες πιστούς, η παρουσία στη Lalibela εκείνη την ημέρα αποτελεί βαθιά πνευματική εμπειρία και ευλογία.

Με είχε εξιτάρει όλο αυτό.

15 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Lalibela

Ο τοπικός οδηγός ήρθε γύρω στις 8 για να πάμε να επισκεφτούμε τις εκκλησίες που ήταν ο στόχος αυτής της εκδρομής. Η Λουκία βέβαια είχε ξυπνήσει από τις 6 και από το μπαλκόνι του δωματίου μας είχε φωτογραφίσει αρκετά πουλιά.

Ήταν πολύ εντυπωσιακό που βλέπαμε από κοντά, ττις εκκλησίες αυτές, την μία μετά την άλλη, και μας εξηγούσε ο οδηγός τι συμβαίνει σε κάθε μία και πώς έχει κατασκευαστεί.

Γύρω στις 10 φτάσαμε στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, που είναι η πιο γνωστή εικόνα της Λαλιμπέλα. Ήταν πραγματικά πολύ εντυπωσιακό το θέαμα, καθώς είναι ένας τεράστιος βράχος, ο οποίος έχει σκαφτεί περιμετρικά και στη μέση έχει μείνει ένα κομμάτι του βράχου, σε σχήμα σταυρού, που δημιουργεί την εκκλησία.

Το μεσημέρι μάς πήγε ο οδηγός σε ένα σημείο που ήταν αρκετά ψηλά, όπου υπήρχε ένα εστιατόριο για να τσιμπήσουμε κάτι και να πιούμε έναν καφέ. Ήταν πολύ εντυπωσιακό, καθώς τα Lammergeier πετούσαν κυριολεκτικά μπροστά μας, περνώντας σε απόσταση μικρότερη από 10 μέτρα.

Τελειώσαμε την ημέρα μας σε μια χαρακτηριστική εκκλησία που δείχνει πώς ακριβώς έχουν δημιουργηθεί, καθώς από πάνω της έχει μείνει ο υπόλοιπος βράχος και μοιάζει σαν να υπάρχει πάνω από την εκκλησία ένας βράχος που την πιέζει, ενώ στην πραγματικότητα όλο αυτό ήταν ένα κομμάτι που σκάφτηκε. Η εικόνα συμπληρωνόταν από τα παπούτσια, που είχανα αφήσει οι επισκέπτες απ’ έξω, για να μπούν στην εκκλησία.

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Lalibela to Waldea

Δεύτερη μέρα στη Λαλιμπέλα. Πρωί-πρωί η Λουκία, από το μπαλκόνι του δωματίου μας, φωτογράφησε δύο πολύ ενδιαφέροντα πουλιά, το White-winged Cliffchat και το White-rumped Babbler, που δεν είχαμε καταφέρει να δούμε στο ταξίδι τις προηγούμενες μέρες.

Υστερα κάναμε μια μεγάλη διαδρομή, καθώς ανεβήκαμε στο βουνό σε μια ακόμη βραχο-σκαλιστή εκκλησία, η οποία ήταν χτισμένη πολύ ψηλά. Μας πήρε πάνω από μία ώρα για να ανέβουμε από τη Λαλιμπέλα και να φτάσουμε στην εκκλησία. Ο ασπρομάλλης κληρικός που ήταν εκεί μάς έδειξε φωτογραφίες από το αρχείο της εκκλησίας που δείχνουν πόσο παλιά είναι.

Το μεσημέρι πήραμε τον δρόμο της επιστροφής. Καθώς δεν μπορούσαμε να κάνουμε 700 χιλιόμετρα σε μισή μέρα, μείναμε το βράδυ στη Waldea

17 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Waldea to Addis

Φύγαμε από τη Waldea  πρωί-πρωί για να επιστρέψουμε στην Αντίς Αμπέμπα και λίγο μετά, σε μια στροφή του δρόμου, συναντήσαμε στο πλάι έναν εντυπωσιακό Gelada-baboon.

Σε όλη την διαδρομή μέχρι την Αντίς Αμπέμπα, για μια ακόμα φορά μου έκανε εντύπωση το πόσο μικρά ήταν τα παιδιά που καθοδηγούσαν τα ζώα στη μέση του δρόμου και το ότι όλοι κουβαλούσαν μπιτόνια με νερό. Αν σε αυτή τη χώρα λυθεί το πρόβλημα της ύδρευσης και έχουν νερό στα σπίτια τους, θα απελευθερωθεί ένα τεράστιο εργατικό δυναμικό που όλη την ημέρα δεν κάνει τίποτα άλλο παρά μόνο να κουβαλάει μπιτόνια νερού.

Λίγο πριν φτάσουμε στην Αντίς Αμπέμπα είδαμε και μία φάση ενός κλασικού οργώματος παλιάς εποχής, όπου τέσσερα βόδια έσερναν τα άροτρα με τη βοήθεια δύο αγροτών.

Ήταν ένα πολύ εντυπωσιακό τουρ. Στο πρώτο κομμάτι του, που ήταν εστιασμένο στα πουλιά, ο Nick Borrow και ο Merid, ήταν καταπληκτικοί και καταφέραμε να δούμε σε τόσες λίγες μέρες 480 πουλιά. Αλλά ταυτόχρονα ήταν πολύ ενδιαφέρον για μένα. Ήταν μάθημα ζωής για μένα το πώς ζουν οι άνθρωποι αυτοί και πόσο δυσκολεύονται στην καθημερινότητά τους.