Panama

Pipeline RoadΠαναμάς – Πρώτη στάση στην Κεντρική Αμερική – ένα τουρ με στόχο τα 6000 πουλιά
Είμαστε στο Άμστερνταμ και περιμένουμε να επιβιβαστούμε στη μεγάλη πτήση για τον Παναμά. Είναι 17 Φεβρουαρίου και η μέρα ξεκίνησε πολύ πριν ξημερώσει· ξυπνήσαμε στις 2 τα ξημερώματα, φτάσαμε στο αεροδρόμιο λίγο πριν τις 4 και στις 6 το πρωί πετάξαμε για εδώ. Είμαστε εδώ, αλλά το μυαλό μας ταξιδεύει ήδη στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.
Το ταξίδι αυτό γεννήθηκε πέρσι στην Κόστα Ρίκα. Εκεί ανακάλυψα ότι το tour του Δυτικού Μεξικού το διοργανώνει ο Λίο, ο οδηγός που είχαμε τότε. Περάσαμε εξαιρετικά μαζί του, ταιριάξαμε στον ρυθμό, μοιραστήκαμε παρατηρήσεις και ιστορίες, κι έτσι η απόφαση να τον ακολουθήσουμε και στο Μεξικό ήρθε σχεδόν φυσικά. Όταν είδα ότι υπάρχουν πιθανότητες για περίπου 200 lifers μέσα σε δύο εβδομάδες, το νούμερο έμοιαζε αστρονομικό — από αυτά που σε κάνουν να χαμογελάς μόνο και μόνο που τα σκέφτεσαι.
Στήνοντας το παζλ του ταξιδιού, προέκυψε ότι πριν από το Μεξικό ο Λίο θα οδηγούσε κι ένα μικρό τετραήμερο tour στην Ονδούρα. Δεν χρειάστηκε δεύτερη σκέψη· δηλώσαμε συμμετοχή και σε αυτό. Και κάπου εκεί το ταξίδι άρχισε να αποκτά τη δική του ζωή.
Το επόμενο βήμα ήταν να βρούμε πώς φτάνεις εκεί. Η Ονδούρα, όπως αποδείχθηκε, συνδέεται αεροπορικά μέσω Παναμά. Και ο Παναμάς βρισκόταν εδώ και χρόνια στη wish list μου. Ήθελα να γνωρίσω τη χώρα, να περπατήσω τον Pipeline Road, να ζήσω την εμπειρία του Canopy Tower, μέρη για τα οποία είχα διαβάσει τόσα πολλά. Έτσι προσθέσαμε ένα ακόμη κομμάτι: τρεις μέρες στον Παναμά.
Λατρεύω αυτά τα τριήμερα. Σχεδόν πάντα, τα περισσότερα πουλιά σε ένα ταξίδι τα βλέπουμε τις πρώτες τρεις ημέρες. Μετά αρχίζεις να ξαναβλέπεις είδη που ήδη σημείωσες και ο ρυθμός πέφτει. Ειδικά στην Κεντρική και Νότια Αμερική, τα 200 είδη μέσα σε τρεις μέρες είναι κάτι απολύτως συνηθισμένο. Αυτή τη φορά όμως υπάρχει κι ένας μεγαλύτερος στόχος: να φτάσουμε το μαγικό νούμερο των 6000 lifers. Ένα πραγματικό BIG WOW όριο.

Ξεκινάμε το ταξίδι με 5.771 είδη στη λίστα μας. Η πρόβλεψή μου είναι ότι έχουμε καλές πιθανότητες για περίπου 245 lifers συνολικά. Αν όλα πάνε καλά, θα αγγίξουμε τα WOW 6.000.
Και όμως, η δυσκολία του στόχου φαίνεται ήδη από τον Παναμά. Στην τριήμερη στάση μας πιθανότατα θα δούμε πάνω από 200 είδη πουλιών, αλλά ίσως μόνο ένα ή δύο να είναι lifers. Τα υπόλοιπα θα είναι γνώριμα — είτε από την Κόστα Ρίκα που βρίσκεται ακριβώς από πάνω, είτε από τη βόρεια Κολομβία.
WOW 6000. Πρέπει να σκεφτώ πώς θα το γιορτάσω. Πιθανότατα θα βρισκόμαστε στο δυτικό Μεξικό, δίπλα στον Ειρηνικό και τα ηφαίστεια της Κολίμα, όταν θα γραφτεί εκείνη η στιγμή που θα κλείσει ένας κύκλος και θα ανοίξει ένας νέος.
17 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ Απο την Αθήνα στον Παναμά, μέσω Αμστερνταμ
Φτάσαμε στις 7 το απόγευμα στο ξενοδοχείο. Η Αθήνα ήδη κοιμόταν, καθώς ηταν 2 μετά τα μεσάνυχτα εκεί.
Πήραμε ξηρούς καρπούς και πατατάκια απο την ρεσεψιόν και πήγαμε για ύπνο. Είχαμε 48 ώρες να κοιμηθούμε. Είδα πάλι τις σημειώσεις μου για τον Παναμά.
*Ο Παναμάς και η διώρυγα απο το 1914
Πριν την άφιξη των Ευρωπαίων, η περιοχή κατοικούνταν από αυτόχθονες λαούς που ζούσαν από το εμπόριο και τη γεωργία. Το 1501 έφτασαν οι Ισπανοί εξερευνητές και σύντομα ο Παναμάς έγινε βασικό πέρασμα για τη μεταφορά χρυσού και άλλων θησαυρών από τη Νότια Αμερική προς την Ισπανία. Για περίπου τρεις αιώνες παρέμεινε ισπανική αποικία.
Το 1821 ο Παναμάς απέκτησε την ανεξαρτησία του από την Ισπανία, αλλά ενώθηκε με τη Μεγάλη Κολομβία. Τελικά, το 1903, με την υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών, έγινε πλήρως ανεξάρτητο κράτος. Στη συνέχεια ξεκίνησε η κατασκευή της περίφημης Διώρυγας, η οποία ολοκληρώθηκε το 1914 και άλλαξε ριζικά το παγκόσμιο εμπόριο, μειώνοντας δραματικά τον χρόνο μεταφοράς μεταξύ Ατλαντικού και Ειρηνικού.
Σήμερα ο Παναμάς θεωρείται ένα από τα πιο σταθερά και ανεπτυγμένα οικονομικά κράτη της περιοχής, με ισχυρό τραπεζικό σύστημα και σημαντικό εμπορικό ρόλο.
18 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ Εντυπωσιακό ξεκίνημα στον Pipeline Road.

Τα σημεία που επισκεφτήκαμε σε αυτό το 4ήμερο
Ο Μάριο ήρθε και μας πήρε στις 7 το πρωί από το ξενοδοχείο και ξεκινήσαμε με προορισμό το Pipeline Road. Παρότι βρισκόμαστε στην dry season και όλες οι προβλέψεις έλεγαν ότι θα είναι εντελώς στεγνός ο καιρός για τις τέσσερις μέρες της παραμονής μας, η τροπική πραγματικότητα μάς διέψευσε γρήγορα — άρχισε βροχή.
Σταματήσαμε σε ένα μικρό καφέ στην Gamboa, όπου ο Μάριο έχει στήσει feeders για πουλιά, και περιμέναμε να περάσει η μπόρα. Η αναμονή όμως μετατράπηκε σε birdwatching εμπειρία: πάνω από το καφέ πετούσαν συνεχώς toucans. Πρέπει να είδαμε πάνω από δέκα Keel–billed Toucan και αρκετά Yellow–throated Toucan.

Keel-billed Toucan

Yellow-throated Toucan
Γύρω από το καφέ, σε μια σύντομη βόλτα, εμφανίστηκαν και πολλά ακόμη είδη.
Όταν η βροχή κόπασε, συνεχίσαμε ανεβαίνοντας το δρόμο, δίπλα στο κανάλι του Παναμά — τη διάσημη διώρυγα.
O Μάριο μας εξήγησε πως «λειτουργεί» η διώρυγα: Εχει 80 χιλιόμετρα μήκος, από τον ένα ωκεανό, μέχρι τον άλλο και στη μέση υπάρχει μια μεγάλη λίμνη, που είναι ψηλότερα και από τους 2 ωκεανούς.
Εχει φτιαχτεί ένα κανάλι από τον Ειρηνικό, μέχρι την λίμνη, που έχει 3 locks, για να ανεβαίνουν τα πλοία ψηλότερα και άλλο ένα κανάλι από την λίμνη μέχρι τον Ειρηνικό, που έχει άλλα 3 locks για να κατεβαίνουν χαμηλότερα. Η παλίρροια είναι όμως που μπερδεύει περισσότερο τα πράγματα. Στον Ειρηνικό το νερό ανεβαίνει 7 μέτρα όταν έχει παλίρροια, ενώ στον Ατλαντικό, μόνο μισό μέτρο. Οπότε και η λίμνη να μην ήταν ψηλότερα, πάλι θα χρειαζόντουσαν τα locks, για να μην «αδειάζει» ο Ειρηνικός στον Ατλαντικό, όταν έχει παλίρροια.
Καθώς πηγαίναμε, ο Μάριο έλαβε ένα μήνυμα: «Βρήκα κάτι περίεργο στο Ammo Pond.»
Kάναμε στάση λοιπόν στο Ammo Pond. Το «περίεργο» ήταν κάτι σαν φωλιά. Κρεμόταν όμως μια ουρά από κάτω. Ηταν τελικά ένας σκαντζόχοιρος σκαρφαλωμένος σε ένα δέντρο να περνά τη μέρα του.
Το Ammo Pond είναι ένα μοναδικό σημείο: δεξιά και αριστερά του δρόμου απλώνονται μικρά νερά και η περιοχή σφύζει από ζωή. Μέσα σε μόλις μισή ώρα είδαμε πάνω από 20 είδη πουλιών.
Ξεχώρισα ιδιαίτερα ένα White–necked Puffbird,

White-necked Puffbird (Lou)
και ένα ζευγάρι Barred Antshrike, μόλις 5 μέτρα από εμάς, να φωνάζουν δυνατά ενώ προσπαθούσαμε να τα φωτογραφίσουμε ανάμεσα στα φύλλα.
Η στάση που ξεκίνησε με το περίεργο μήνυμα μετατράπηκε σε μία ωραία εμπειρία.
Συνεχίσαμε κατά μήκος του δρόμου δίπλα στο κανάλι — τη θρυλική διώρυγα του Παναμά — κάνοντας άλλη μία σύντομη στάση για birding. Σε κάποιο σημείο ο δρόμος τελείωνε, έστριβε δεξιά και μας έβαζε στον πραγματικό Pipeline Road.
Δεν είναι δρόμος με την κλασική έννοια. Είναι ένα «μονοπάτι» περίπου τεσσάρων μέτρων πλάτους που χάνεται μέσα στο δάσος. Δεξιά και αριστερά υψώνονται δέντρα και πυκνό φύλλωμα, τόσο πυκνό ώστε το φως δυσκολεύεται να περάσει. Αυτός ο «μονοπάτι» συνεχίζεται για σχεδόν 30 χιλιόμετρα μέσα στη ζούγκλα.
Το πρώτο εντυπωσιακό στοιχείο ήταν ο κόσμος: πρέπει να υπήρχαν πάνω από 100 birders κατά μήκος του δρόμου. Είδαμε και μια μεγάλη καρότσα «φορτωμένη» με birders.

“Birdmobile” λέει στο πίσω μέρος
Μέχρι τις 9:00 είχαμε ήδη καταγράψει 45 είδη — ένας εντυπωσιακός αριθμός για τόσο νωρίς.
Το «happening» με τα μυρμήγκια
Το πιο συναρπαστικό κομμάτι της ημέρας ήταν το φαινόμενο με την στρατιά των μυρμηγκιών.
Είχαμε πεί στον Μάριο, μόλις συναντηθήκαμε, ποιά πουλιά του Pipeline Road, είναι lifers για μάς. Δεν ήταν πολλά, μόλις 6 ή 7. Στην κορυφή ήταν το Ocelated Antbird, καθώς είναι και πολύ ενδιαφέρον φωτογραφικά, με το μπλέ πρόσωπο του, που κάνει αντίθεση με το σώμα του.
Για να το βρεις, πρέπει να βρεις πρώτα μια στρατιά μυρμηγκιών. Εκεί συγκεντρώνονται τα πουλιά που το όνομά τους ξεκινά από «ant» — όχι για να φάνε τα μυρμήγκια, αλλά για να τραφούν με τα πολλά έντομα που ξεσηκώνουν τα μυρμήγκια στο πέρασμα τους.
Ο Μάριο έψαχνε λοιπόν για μια στρατιά μυρμηγκιών.
Ξαφνικά είπε: «Τα βρήκαμε». Βγήκαμε από το κεντρικό μονοπάτι και κατηφορίσαμε μια απότομη πλαγιά γεμάτη πεσμένα φύλλα και λάσπη. Στην αρχή δεν καταλάβαινα τι ακριβώς ψάχναμε, μέχρι που όταν φτάσαμε κάτω, είδα κίνηση μέσα στους θάμνους: μικρές σκιές που πετάγονταν αριστερά-δεξιά
Ήταν τα antbirds. Και πράγματι, μπροστά μας περνούσε μια στρατιά μυρμηγκιών.
Ήταν ένα ολόκληρο σόου.

Ocelated Antbird
Ηταν πολύ σκοτεινά και τα πουλιά κρυμμένα βαθιά στα φυλλώματα. Τα βλέπαμε μόνο από τις αστραπιαίες κινήσεις τους καθώς άρπαζαν έντομα. Παρ’ όλα αυτά, καταφέραμε μετά από πολλές προσπάθειες να φωτογραφίσουμε το στόχο μας, το Ocelated Antbird (ξανά και ξανά), όπως και Bicolored Antbird που ήταν περισσσότερα και ένα περαστικό Spotted Antbird.

Bicolored Antbird
Αναμφισβήτητα, η κορυφαία στιγμή της ημέρας.
Η άλλη δυνατή στιγμή ήρθε με ένα Streak-chested Antpitta — όχι lifer, αλλά ένα εξαιρετικά όμορφο πουλί. Ο Μάριο το άκουσε και βγήκαμε πάλι από τον δρόμο για να το εντοπίσουμε.
Ήταν τόσο σκοτεινά που ακόμη και με κιάλια δυσκολευόσουν να διακρίνεις σχήματα. Επιμείναμε αρκετή ώρα. Μετακινηθήκαμε λίγο πιο πέρα. Του είπα κάποια στιγμή να φύγουμε — το ακούγαμε δίπλα μας αλλά δεν φαινόταν πουθενά.
«Δώσε μου πέντε λεπτά ακόμη», είπε.
Και πράγματι, εμφανίστηκε.

Streak-chested Antpitta
Του βγάλαμε πολύ όμορφες φωτογραφίες. Η Λουκία, που είχε βγει πίσω στον δρόμο, επέστρεψε μόλις κατάλαβε ότι το βρήκαμε και πρόλαβε κι εκείνη να φωτογραφίσει.
Σαν να μην έφταναν αυτά, ο Μάριο άκουσε και τον Pheasant Cuckoo — άλλο ένα πολυπόθητο lifer. Το βιβλίο λέει ότι συνήθως τον ακούς παρά τον βλέπεις. Αν του βάλεις playback, εξαφανίζεται. Πρέπει να ακολουθήσεις τη φωνή του, να πλησιάσεις και, αν είσαι πολύ τυχερός, ίσως τον δεις.
Περάσαμε ένα τέταρτο, ακολουθώντας τον ήχο του και προσπαθώντας να πλησιάσουμε. Δεν τα καταφέραμε. Ήταν ήδη μεσημέρι.
Αποφασίσαμε ότι τώρα που ξέρουμε την περιοχή, θα επιστρέψουμε νωρίς το επόμενο πρωί.

Πήγαμε 3 φορές στο καφέ με τα feeders
Επιστρέψαμε στο καφέ με τους feeders, όπου φτιάξανε empanadas για την Λουκία και ύστερα αποφασίσαμε να γυρίσουμε ξενοδοχείο. Ημουνα «κομμάτια» από το ταξίδι. Παρόλο που κοιμήθηκα χτές, δεν ήταν αρκετό, για να καλύψω 48 ώρες που ουσιαστικά δεν είχα κοιμηθεί. Τόσο “κομμάτια”, που το πρωί, πήγα για μισή ώρα στο αυτοκίνητο και πήρα ένα “power nap”.
Παρόλο που κάναμε birding μόνο την μισή μέρα, ξεκινήσαμε εντυπωσιακά. Είδαμε 75 είδη πουλιών και το lifer που ήθελα περισσότερο.
Οταν γυρίσαμε, απο το μπαλκόνι του δωματίου μας, στο ξενοδοχείο, η Λουκία βρήκε και φωτογράφισε ένα πολυ εντυπωσιακό ζώο. Ενα Geoffry’s Tamarin, που εδώ στον Παναμά το λένε “mono tit”. Είναι ο μικρότερος πίθηκος της Κεντρικής Αμερικής. 20 πόντους μόλις με τεράστια ουρά που φτάνει στο διπλάσιο μήκος. Ζει μόνο στον Παναμά και την Βόρεια Κολομβία.

Geoffry’s Tamarin, ο μικρότερος πίθηκος της Κεντρικής Αμερικής. 20 πόντους μόλις μήκος, με διπλάσια ουρά
Αύριο θα φύγουμε νωρίτερα, για να πάμε στον «πύργο». Είναι 35 μέτρα ψηλός και έχει μια πλατφόρμα, για να βλέπεις την κορυφή των δέντρων και τα πουλιά, που συχνάζουνε εκεί.
19 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ Ο Πύργος στο Rainforest Center η Cotinga και το πουλί που δεν μπορεί να δεί κανείς

Η είσοδος για τον “πύργο”
Η είσοδος για τον “πύργο” άνοιγε στις 7:00 και θέλαμε να είμαστε εκεί όσο πιο νωρίς γίνεται, πριν καταφθάσουν τα πλήθη. Πρόκειται για ένα από τα πιο δημοφιλή birding σημεία του Παναμά και η ησυχία των πρώτων λεπτών της ημέρας μπορεί να κάνει όλη τη διαφορά.
Λίγο πριν φτάσουμε, κάναμε μια σύντομη στάση στα πορτοκαλί λουλούδια στο Ammo Pond — το αγαπημένο σημείο όπου εμφανίζεται το άλλο πουλί που ψάχνουμε, το Orchard Oriole. Είναι περαστικό από τον Παναμά και χρειάζεται τύχη για να τον πετύχεις. Μείναμε λίγα λεπτά. Δεν ήταν εκεί.

Οταν είδα προσεκτικά την φωτογραφία της πινακίδας του πάρκου, που έβγαλα βιαστικά, ανακάλυψα κάτι καταπληκτικό
Φτάσαμε στην είσοδο του πάρκου, πληρώσαμε 20 δολάρια το άτομο και ξεκινήσαμε προς τον πύργο, μόλις 300 μέτρα μακριά.
Με το που μπήκαμε στο μονοπάτι, η υγρασία εκτοξεύτηκε. Στα πρώτα 100 μέτρα το πουκάμισό μου ήταν ήδη μούσκεμα και το παντελόνι κολλούσε πάνω μου, κάνοντας το περπάτημα αισθητά δυσκολότερο.

Ο “πύργος”
Η πλατφόρμα του πύργου βρίσκεται στα 34 μέτρα ύψος. Αυτό μεταφράζεται σε 220 σκαλοπάτια — περίπου 11 ορόφους. Και το παντελόνι κολλούσε επάνω μου, κάνοντας το ανέβασμα δυσκολότερο.
Κάποια στιγμή φτάσαμε στην κορυφή και αρχίσαμε να σαρώνουμε τον ορίζοντα. Ο στόχος μας ήταν η Blue Cotinga, ένα εμβληματικό πουλί. Ερχονται σε αυτό τον πύργο και από την Κολομβία, για να το δούν, μια και εκεί είναι πολύ δύσκολο να βρεθεί.
Κάθεται μέσα στα φυλλώματα, ψηλών δέντρων, αλλά συνήθως …εκατοντάδες μέτρα μακριά.
Οι οδηγοί λένε: ψάξε για ένα τυρκουάζ μπαλάκι χωμένο μέσα στα φύλλα σε μακρινά δέντρα.
Μισή ώρα πέρασε. Είδαμε αρκετά νέα είδη, αλλά όχι την cotinga. Ο ήλιος άρχισε να βαράει δυνατά. Από την εμπειρία μου ήξερα ότι η έντονη δραστηριότητα διαρκεί περίπου μία ώρα μετά την ανατολή — και εμείς ήμασταν ήδη εκτός του «χρυσού» αυτού, χρονικού παραθύρου.
Είπα στον Μάριο να φύγουμε και να επιστρέψουμε την επόμενη μέρα πριν ανοίξει το πάρκο, ώστε να είμαστε στον πύργο στις 6:30, λίγο πριν την ανατολή. Συμφώνησε, ότι ήταν η μόνη μας ελπίδα.
Όμως 2-3 λεπτά πριν κατεβούμε, έκπληξη. Ο Μάριο την εντόπισε.
Η Blue Cotinga.

Η Blue Cotinga
Ήταν πολύ μακριά — πραγματικά πολύ μακριά. Στο τελευταίο δέντρο στον ορίζοντα. Ούτε με τα κυάλια δεν την έβλεπα. Απορώ πως την είδε, χωμένη μέσα στα φυλλώματα.
Καταφέραμε όμως να πάρουμε αναγνωριστικές φωτογραφίες. Η «στιγμή» άξιζε κάθε σκαλοπάτι.
Κατεβήκαμε από τον πύργο. Ολη αυτή την ώρα, από ψηλά ακούγονταν ανά τακτά διαστήματα οι howler monkeys. Οι βαθιές, βραχνές κραυγές τους — κάτι ανάμεσα σε μουγκρητό και μακρινό βρυχηθμό — απλώνονταν πάνω από τα δέντρα και σκέπαζαν κάθε άλλο ήχο.
Δεν τους βλέπαμε. Ήταν κρυμμένοι ψηλά στο φύλλωμα. Όμως η παρουσία τους ήταν παντού. Μας υπενθύμιζαν συνέχεια ότι το δάσος δεν ανήκε σε εμάς.

Long-billed Hermit. Κινούνται με διαβολική ταχύτητα και κάθονται στα πιο σκοτεινά σημεία
Ήταν 8:15 όταν κατεβήκαμε από τον πύργο και μέχρι τις 10:00 εξερευνήσαμε τα γύρω μονοπάτια. Ακούσαμε ενδιαφέροντα είδη, αλλά το φως ήταν ελάχιστο και δεν καταφέραμε να φωτογραφίσουμε τίποτα. Μια rail φώναζε μπροστά μας, αλλά δεν εμφανίστηκε.
Η μέχρι τώρα αίσθησή μου είναι ότι ο χρόνος σήμερα ήταν πολύ «πυκνός». Εγιναν πολλά σε πολύ λίγο χρόνο.
Κάποια στιγμή εγώ επέστρεψα στην είσοδο για μια παγωμένη Coca-Cola, ενώ ο Μάριο και η Λουκία έμειναν περίπου 100 μέτρα πιο πίσω, μήπως καταφέρουν να εντοπίσουν τον Pheasant Cuckoo. Λίγο αργότερα εμφανίστηκε λαχανιασμένος ο Μάριο:
«Τον βρήκαμε.»
Σύμφωνα με τα βιβλία, τον Pheasant Cuckoo δεν έχεις ελπίδες να τον δεις — μόνο να τον ακούσεις. Αν προσπαθήσεις να πλησιάσεις, εκεί που ακούγεται εξαφανίζεται. Αν παίξεις playback την φωνή του, εξαφανίζεται.
Τον είχαμε ακούσει την προηγούμενη μέρα και ήμουν βέβαιος ότι το να τον δούμε ήταν αδύνατο.
Όταν έφτασα στο σημείο που ήταν η Λουκία, μου έδειξε τη φωτογραφία που είχε προλάβει να τραβήξει: το πουλί, κρυμμένο βαθιά στα φυλλώματα.

Phesant Cuckoo (Lou)
Δεν ήταν όμως τώρα εκεί που τον είχε φωτογραφίσει. Είχε δεί όμως ότι κατέβηκε στο έδαφος. Δεν υπήρχε όμως τρόπος να πλησιάσουμε από εκεί.
Κάναμε ολόκληρο κύκλο και μπήκαμε από την πίσω πλευρά. Ηταν ένα μικρό, σκοτεινό δασάκι με μια χαρακτηριστική πινακίδα: Mosquito Camp. Το όνομα δεν ήταν τυχαίο — τα κουνούπια μας είχαν περικυκλώσει.
Ο Μάριο έψαχνε χαμηλά στο έδαφος, κοντά στο σημείο όπου είχε κατέβει το πουλί. Δεν είχα διαβάσει ποτέ ότι το είδος αυτό κινείται στο έδαφος. Το φως ήταν σχεδόν ανύπαρκτο. Πέρασε αρκετή ώρα, που μου φάνηκε αιώνας.
Ξαφνικά ο Μάριο ψιθύρισε: «Εκεί είναι.» Δεν έβλεπα τίποτα.
Σήκωσα τη μηχανή. Επειδή είναι mirrorless, φωτίζει ελαφρά το σημείο εστίασης. Και τότε τον είδα: κολλημένο στο έδαφος, κρυμμένο πίσω από κλαδιά, έκανε μικροσκοπικές κινήσεις.
Ακολούθησαν 20 λεπτά καθαρής αδρεναλίνης. Προσπαθούσα να τον φωτογραφίσω χωρίς να πλησιάσω πολύ για να μην τον τρομάξω. Μετακινούμουν δεξιά, αριστερά, μπρος-πίσω, ακολουθώντας την κίνηση του, σαν να χορεύαμε, με το μάτι μου καρφωμένο στην κάμερα, για να τον βλέπω, ψάχνοντας για μια στιγμή, που θα μου δώσει καθαρό καρέ. Ηταν όμως συνέχεια κρυμμένος πίσω απο κλαράκια και κοιτούσε συνέχεια από την άλλη μεριά.
Το “παιχνίδι” αυτό κράτησε 20 λεπτά. Εκείνος απομακρυνόταν σχεδόν ανεπαίσθητα — μισό εκατοστό τη φορά, έστριβε λίγο και εγώ έπρεπε να πάω γύρω-γύρω, μήπως απο την άλλη μεριά, έχω καλύτερο οπτικό πεδίο. Το ίδιο έκανε και η Λουκία, από διαφορετική οπτική γωνία. Κάποια στιγμή το πήρα απόφαση. Δεν θα μας δώσει τελικά καθαρό καρέ.
Και τότε βγήκε από τα κλαράκια, για ένα κλάσμα του δευτερολέπτου, και …κλίκ. Καθαρό καρέ.

Το μόνο “καθαρό” καρέ
Φοβερή συγκίνηση. Μιλάμε για ένα πουλί, που σύμφωνα με το βιβλίο, μόνο το ακούς. Δεν το βλέπεις. Και είχα καθαρό καρέ.
Τότε ο Μάριο μας έκανε νόημα να φύγουμε. Φοβόταν οτι είχαμε στρεσάρει το πουλί.
Δεν είχε πάει το μυαλό μου, αφού το πρόβλημα μου ήταν ακριβώς αυτό: να μην τον στρεσάρω και πετάξει μακρυά.
Μου εξήγησε ότι πιθανότατα υπήρχε φωλιά κοντά και η συμπεριφορά του —η κίνηση στο έδαφος— ήταν αντιπερισπασμός για να τραβήξει την προσοχή μας μακριά από αυτήν.
Πολλά πουλιά χρησιμοποιούν αυτή τη στρατηγική για να προστατεύσουν τα μικρά τους.
Χωρίς αμφιβολία, η δυνατότερη στιγμή του ταξιδιού. Ένα πουλί που θεωρείται σχεδόν αδύνατο να δεις, όχι μόνο το είδαμε, αλλά το παρακολουθούσαμε για σχεδόν 20 λεπτά μέσα από το σκόπευτρο της μηχανής.
Επιστρέψαμε στην είσοδο πανηγυρίζοντας. Κάναμε ένα μικρό διάλειμμα και συζητούσαμε τα υπόλοιπα lifers της περιοχής. Από τα περίπου 450 είδη που μπορεί να δει κανείς εδώ, μας έμεναν τρία-τέσσερα.
Όταν αναφέραμε τα ονόματα στους rangers γελούσαν. Ήταν σαν να λέγαμε ανέκδοτα. Πολύ σπάνια πουλιά ψάχναμε.
Γύρω στις 10:30 φύγαμε και αρχίσαμε να περπατάμε στον Pipeline Road. Λίγο μετά ο Μάριο είπε:
«Mixed flock.»
Ψηλά, μέσα στα φυλλώματα και κόντρα στο φως, έβλεπα μόνο μαύρες σκιές πουλιών. Καθώς φωτογράφιζα ένα, από πάνω μας, ο Μάριο είπε:
«Spot-crowned Antvireo.»
Άλλο ένα απο τα «αποκλείεται να βρεθούν», lifers.
Δεν το πίστευα. Η τύχη μας είχε απογειωθεί. Συνέχισα να φωτογραφίζω, αλλά το φως ήταν δύσκολο.
Ο Μάριο το κάλεσε και το πουλί κατέβηκε χαμηλότερα. Πήραμε μερικές αξιοπρεπείς λήψεις πριν χαθεί ξανά.

Στον Pipeline Road, δίπλα στα 2 pipelines του 2ου παγκοσμίου πολέμου
Λίγο αργότερα είδαμε δύο μεγάλους σωλήνες στο πλάι του δρόμου.
«Αυτά είναι τα pipelines», μου είπε ο Μάριο. Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο οι Σύμμαχοι τοποθέτησαν σωληνώσεις για τη μεταφορά καυσίμων, ώστε σε περίπτωση επίθεσης στη Διώρυγα του Παναμά να μπορούν να μετακινούν καύσιμα από τη μία πλευρά στην άλλη υπόγεια και με ασφάλεια. Ο Pipeline Road φτιάχτηκε για τον σκοπό αυτό και έκτοτε χρησιμοποιείται μόνο για επιστημονικούς λόγους.
Εντυπωσιακή ιστορία που δίνει άλλο νόημα στο τοπίο.
Λίγο μετά ο Μάριο έβαλε “φωνή” για ένα ακόμη lifer. Speckled Mourner.
Το πουλί απάντησε.Απίστευτο. Η τύχη μας τρέχει σήμερα.
Δεν το είδαμε ποτέ, αλλά για δέκα λεπτά ανταλλάσσαμε καλέσματα μέσα στο δάσος.
Το μεσημέρι όμως είχε πλέον φτάσει. Η δραστηριότητα είχε πέσει κατακόρυφα. Το δάσος είχε σωπάσει και κάθε βήμα φαινόταν χαμένος κόπος.
Επιστρέψαμε στο καφέ με τα feeders, φάγαμε κάτι ελαφρύ και αρχίσαμε να σχεδιάζουμε την απογευματινή εξόρμηση.

Εντυπωσιακό iguana στο καφέ με τα feeders
Επιστροφή στο Ammo Pond
Μετά το μεσημεριανό break επιστρέψαμε για περίπου μία ώρα στο Ammo Pond, μήπως εμφανιστεί το Orchard Oriole. Η περιοχή ήταν γεμάτη κίνηση. Είδαμε αρκετά μικρά πουλιά- κάθε λίγα λεπτά εμφανιζόταν και ένα νέο φωτογραφικό θέμα
Το oriole δεν εμφανίστηκε, αλλά το σημείο είχε τη δική του γοητεία: νερά, σκιές και συνεχής ζωή μέσα στα φυλλώματα και η Λουκία δεν ήθελε να φύγει.

Ενα εντυπωσιακό θηλυκό Barred Antshrike
Με ρίσκο στο Summit Pond
Στη συνέχεια κατευθυνθήκαμε προς το Summit Pond. Η πρόσβαση δεν είναι πάντα δεδομένη, καθώς βρίσκεται μέσα σε στρατιωτική βάση: άλλες φορές σε αφήνουν να μπεις, άλλες όχι.
Ρισκάραμε.
Μας άφησαν.
Μέσα βρήκαμε τους επιβλητικούς Boat-billed Heron και μερικούς Kingfishers, νέα είδη για το ταξίδι. Κάναμε και έναν σύντομο περίπατο σε έναν δρόμο στρωμένο με παχιά στρώση από πεσμένα φύλλα που έτριζαν σε κάθε βήμα, πριν επιστρέψουμε στο ξενοδοχείο.
Εκπλήξεις μέσα στις φωτογραφίες
Το βράδυ κατέβασα τις φωτογραφίες και καθώς τις ξεδιάλεγα, ήρθαν δύο ευχάριστες εκπλήξεις.
Στον πύργο, μόλις είχαμε ανέβει, η Λουκία είχε φωτογραφίσει ένα πουλί που δεν αναγνώρισα. Το “πέρασα” στο Merlin:
θηλυκό Blue Cotinga.
Είχαμε δει την cotinga από την πρώτη στιγμή — απλώς δεν το γνωρίζαμε. Ίσως καλύτερα έτσι· απολαύσαμε το σασπένς της αναζήτησης τού αρσενικού.
Η δεύτερη έκπληξη ήρθε από το Ammo Pond: ένα κίτρινο πουλί που δεν ήξερα τι είναι. Το Merlin έδειξε θηλυκό Orchard Oriole. Το είχαμε φωτογραφίσει χωρίς να το καταλάβουμε.
Lifer.
20 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ Εκδρομή στο Torti
Η άλλη πλευρά της εμπειρίας: τα κουνούπια
Ξύπνησα γύρω στις 03:00, ξυνόμενος παντού. Μέτρησα πάνω από 50 τσιμπήματα κουνουπιών. After Bite gel, αλλά δεν κατάφερα να ξανακοιμηθώ. Είναι μέρος της εμπειρίας και αυτό.
Το σημείο όπου είχαμε δει τον Pheasant Cuckoo λεγόταν άλλωστε Mosquito Camp— το όνομα δεν ήταν διακοσμητικό.
Αναχώρηση πριν χαράξει
Ξεκινήσαμε πολύ νωρίς, στις 04:45. Μας περίμεναν περίπου δύο ώρες οδήγησης μέχρι το Tortí, στον ανατολικό Παναμά, μια περιοχή με διαφορετικά πουλιά.
Βγαίνοντας στον κεντρικό δρόμο πίσω από το ξενοδοχείο, βρεθήκαμε μέσα σε πυκνή κυκλοφορία. Προχωρούσαμε σημειωτόν. Στις 5 το πρωί.
Ο Μάριο μας εξήγησε: όλοι ξεκινούν πριν χαράξει για να αποφύγουν το χάος της κίνησης αργότερα.
Λίγο μετά συναντήσαμε το metro. Ηταν υπερυψωμένο στη μέση του δρόμου. Στην απέναντι λωρίδα …κόλαση. Ολοι προσπαθούσαν να μπούνε στην πόλη και ήταν όλοι ακίνητοι.
🌿 Μια απρόσμενη συνάντηση στο Tortí
Είχε έργα στον δρόμο και τελικά καθυστερήσαμε σχεδόν μία ώρα.

Στο δρόμο για το Torti
Φτάσαμε στο Tortí γύρω στις 8. Στρίψαμε σε μια μεγάλη αυλόπορτα και μπήκαμε σε κάτι που έμοιαζε με αγροικία, με τρακτέρ και αγροτικά μηχανήματα παρκαρισμένα παντού. Λίγο αργότερα εμφανίστηκε ένας …ιερωμένος και πληρώσαμε 20 δολάρια το άτομο για να μπούμε. Ιερωμένος? Τρελάθηκα.
Η ιστορία έχει ως εξής: πριν από 50 χρόνια βγήκαν προς πώληση 3.000 στρέμματα δάσους. Ένας γεωκτήμονας από την απέναντι πλευρά του δρόμου ήθελε να τα αγοράσει για καλλιέργεια. Θα έκοβε όλα τα δέντρα. Παρενέβη όμως η εκκλησία και αγόρασε την έκταση, με αποτέλεσμα να παραμείνει μέχρι σήμερα παρθένο δάσος. Σήμερα αποτελεί ένα καταπληκτικό φυσικό καταφύγιο και λειτουργεί ως σημείο εισαγωγής για birders που κατευθύνονται προς το Darién.

Graceful Black-throated Trogon
Προχωρήσαμε με το αυτοκίνητο μέχρι ένα πλάτωμα και μέσα σε μισή ώρα είχαμε ήδη καταγράψει 20–25 νέα πουλιά στη λίστα μας. Ήταν νέα είδη για εμάς, καθώς η ορνιθοπανίδα εδώ διαφέρει από εκείνη στο Pipeline Road. Εκεί το δάσος είναι εξαιρετικά υγρό· εδώ το περιβάλλον είναι πιο ξηρό και προσελκύει διαφορετικά είδη — αυτό τουλάχιστον είχα διαβάσει.
Κούνια που με κούναγε.
Όταν φύγαμε από το πλάτωμα αρχίσαμε να ανηφορίζουμε προς το βουνό. Χρειάστηκε να περάσουμε τρία-τέσσερα δύσκολα ποταμάκια. Ο Μάριο πρόσθετε πέτρες για να πατήσουμε και μας κρατούσε για στήριξη — αν και ο ίδιος κάποια στιγμή βούτηξε μέχρι το γόνατο.
Το μονοπάτι ήταν απαιτητικό: πεσμένα φύλλα που γλιστρούσαν, έδαφος που υποχωρούσε και στρατιές μυρμηγκιών. Δεν μπορούσες να σταματήσεις ούτε για ανάσα, γιατί υπήρχε κίνδυνος να σκαρφαλώσουν, σε χρόνο μηδέν, τα μηρμύγκια πάνω σου.
Και…τρομερή υγρασία. Τι ξερό περιβάλλον και τρίχες. Μούσκεμα έγινα, στίβονταν τα ρούχα μου. Σκεπτόμουν την στιγμή, που γυρίζω πίσω και μπαίνω με τα ρούχα στο ντους, για να ξεκολλήσουν απο πάνω μου.

Black-cheeked Woodpecker
Αυτό συνεχίστηκε για 2–3 ώρες. Κάποια στιγμή το δάσος έγινε εντελώς σιωπηλό και αποφασίσαμε να επιστρέψουμε στο αυτοκίνητο.
Ο ήλιος έκαιγε τα πάντα. Απλωσα το πουκάμισο και σε 10 λεπτά είχε στεγνώσει.

O Harpy Eagle με τον πίθηκο που έχει πιάσει, στον τοίχο του εστιατορίου. Εδω είναι η βάση όσων έρχονται για να δούν τον Harpy Eagle
Φύγαμε προς την πόλη για να πάρουμε μεσημεριανό και να ξεκουραστούμε λίγο. Ήθελα να φάω την traditional σούπα του Παναμά.
Η Sancocho
Η Sancocho είναι κάτι παραπάνω από σούπα — είναι εθνική εμμονή.
Τι περιέχει: κοτόπουλο, γιούκα, καλαμπόκι, κόλιανδρο και αρωματικό ζωμό.
Πότε να τη φας:
Μετά από κουραστική μέρα ή ακόμα και μετά από βραδινή έξοδο — οι ντόπιοι ορκίζονται ότι “θεραπεύει” τα πάντα
Δεν είχε το εστιατόριο Sancocho όμως. Αλλά…
Ο Μάριο κανόνισε να μας φτιάξει και να γυρίσουμε σε 2 ώρες να την πάρουμε μαζί μας για βραδινό. “Μετά από μια κουραστική μέρα”, λένε οι οδηγίες, εξάλλου.
Μετά το μεσημεριανό, κατευθυνθήκαμε προς το ποτάμι με σκοπό να κάνουμε birdwatching ανάμεσα στα ψηλά δέντρα της περιοχής. Η φύση ήταν ζωντανή και γεμάτη ήχους, όμως μια ξαφνική τροπική βροχή διέκοψε τα σχέδιά μας. Αναγκαστήκαμε να επιστρέψουμε στο εστιατόριο, όπου περάσαμε περίπου μισή ώρα περιμένοντας να κοπάσει η βροχή.

H καταπληκτική “σαυρούλα” που ανακάλυψε η Λουκία
Μόλις ο καιρός βελτιώθηκε, επιστρέψαμε στο ποτάμι και συνεχίσαμε την εξερεύνησή μας μέχρι τις 16:30. Μετά την βροχή το birding είχε ενδιαφέρον. Λίγο πριν φύγουμε μάλιστα η Λουκία είχε μια μεγάλη «συνάντηση» με το κίτρινο λοφίο της yellow-crowned Tyrannoulet σηκωμένο.

Μια μοναδική “φωτογραφία”. Yellow-crowned Tyrannoulet με το “yellow-crown” να ανεμίζει
Δεν βρήκα άλλη τέτοια φωτογραφία της στο internet. Μεγάλη επιτυχία φωτογραφική.
Γυρίσαμε, πήραμε την …σούπα και πήραμε τον δρόμο της επιστροφής. Ο Μάριο μας είχε πεί, ότι μέχρι τις 7:30 δεν υπάρχει ελπίδα να μπούμε στην πόλη, λόγω μποτιλιαρίσματος. Φτάσαμε σχεδόν 8:30 και βιαζόμουνα να φάω το πιάτο «εθνική εμμονή» του Παναμά.
Δεν είχε κρυώσει τελείως. Το άνοιξα και είδα 2 κομμάτια κοτόπουλο, να κολυμπάνε στο «μαγικό ζωμό». Το δοκίμασα και
…ξενέρωσα τελείως.
Δεν ξέρω αν θεραπεύει τα πάντα, αλλά γευστικά δεν έλεγε τίποτα. Νομίζω ότι αν ανοίξει ένα πατσατζίδικο εδώ, θα αλλάξουν αμέσως εθνική εμμονή στον Παναμά.
Ηταν όμως πολύ χορταστικό.
Παρόλα αυτά ωραία μέρα σήμερα. Είχε «ποικιλία». Χαιρετίσαμε τον Μάριο (Mario Ocana), με τον οποίο περάσαμε ένα πολύ ωραίο 3ήμερο. Είδανε 160 πουλιά και ενώ δεν περίμενα περισσότερα από 1-2 lifers, είχαμε …7 τελικά. Επιτυχία.
21 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ Panama City Tour – Miraflores Locks & Casco Viejo
Το πρόγραμμα της ημέρας, σήμερα, έγραφε Panama City Tour. Η αρχική ιδέα ήταν να ξεκινήσουμε στις 07:00 για να προλάβουμε τη διέλευση πλοίων από τα Miraflores Locks, όμως αποφάσισα να το πάμε πιο χαλαρά και να φύγουμε στις 08:30 ώστε να συνεχίσουμε κατευθείαν για την παλιά πόλη και να έχουν ανοίξει τα μαγαζιά και οι αγορές της. Δεν ηξερα όμως ότι οι διελεύσεις πλοίων σταματάνε στις 9:00 το πρωί.
Φτάσαμε στα Miraflores λίγο πριν τις 09:00… και το “πάρτι” είχε τελειώσει. Μετά τις 09:00 δεν υπήρχαν πλοία να περάσουν.
Παρόλα αυτά, ένα επεξηγηματικό σκίτσο με βοήθησε να καταλάβω πώς λειτουργεί η Διώρυγα του Παναμά.
🚢 Πώς λειτουργεί η Διώρυγα του Παναμά

Η μεριά του Ειρηνικού. Εδω είναι και η πόλη του Παναμά
Βρισκόμαστε στην πλευρά του Ειρηνικού.
Τα πλοία ανεβαίνουν δύο θαλάμους (locks) περίπου 8 μέτρων ο καθένας για να φτάσουν στο επίπεδο της λίμνης Miraflores. Μετά την λίμνη Miraflores χρειάζεται να ανέβουν ένα ακόμα lock 8 μέτρων για να φτάσουν στη λίμνη Gatún, που είναι ψηλότερα.

Στην πλευρά του Ατλαντικού
Υστερα στην πλευρά του Ατλαντικού κατεβαίνουν πάλι τρεις θαλάμους συνολικά 24 μέτρα, μέχρι το επίπεδο της θάλασσας στο Colón.
Τα locks είναι απαραίτητα όχι μόνο λόγω υψομέτρου των λιμνών αλλά και λόγω της τεράστιας διαφοράς παλίρροιας:
Στον Ειρηνικό η παλίρροια φτάνει έως και 7 μέτρα. Στον Ατλαντικό μόλις μισό μέτρο. Άρα, ακόμη κι αν οι λίμνες ήταν στο ίδιο επίπεδο, η διαφορά στάθμης της παλίρροιας θα απαιτούσε και πάλι τη χρήση των θαλάμων.
🎬 Η ταινία με τον Morgan Freeman… που δεν είδαμε
Στο εισιτήριο περιλαμβανόταν και μια ταινία 3D με αφήγηση του Morgan Freeman.
Η ουρά όμως για να μπείς στην αίθουσα ήταν 150 μέτρα, είδα και ότι μπορώ να τη βρω και στο YouTube και αποφασίσαμε να φύγουμε. Δεν θα είναι βέβαια 3D στο Youtube, αλλά …ήταν πολύ μεγάλη η ουρά.
Επόμενος σταθμός: η παλιά πόλη.
🏛️ Casco Viejo – η ιστορική καρδιά της πόλης
Ο οδηγός μάς έκανε πρώτα μια μικρή περιήγηση με το αυτοκίνητο, για να αποκτήσουμε μια γενική εικόνα της παληάς πόλης και μας άφησε στην Plaza de Independencia.

Plaza de Independencia
Από εκεί ξεκινήσαμε να εξερευνούμε τα στενά δρομάκια.

Ο δρόμος με τα καπέλα
Περπατώντας φτάσαμε κοντά στην Plaza de Francia, δίπλα στα τείχη και τη θάλασσα. Εκεί παρατηρήσαμε άμπωτη — το νερό είχε απομακρυνθεί σχεδόν ένα χιλιόμετρο από την ακτή.
☕ Διάλειμμα δροσιάς
Η ζέστη ήταν έντονη, οπότε βρήκαμε ένα όμορφο καφέ-εστιατόριο σε σκιερή στοά και κάναμε μια στάση για Coca-Cola και μπύρα.
Συμφωνήσαμε να επιστρέψουμε αργότερα στο ίδιο μέρος για φαγητό και συνεχίσαμε τη βόλτα.

Ανεβήκαμε στα τείχη και χαζεύαμε τον ορίζοντα της νέας πόλης με τους ουρανοξύστες απέναντι — μια εντυπωσιακή αντίθεση παλιού και νέου.

Η θέα της νέας πόλης με τους ουρανοξύστες, απο τα τείχη
Στη συνέχεια περάσαμε από το τουριστικό πέρασμα Paseo Esteban Huertas, έναν κομψό χώρο με πάγκους με τουριστικά δώρα.
Συνεχίσαμε να περιπλανιόμαστε στα δρομάκια… και κάπου εκεί άρχισαν οι ελληνικές εκπλήξεις!
🇬🇷 Ελληνικές εκπλήξεις στον Παναμά
Σε μια γωνία: “Athanasiou since 1936” — ένα πολυτελές ζαχαροπλαστείο γεμάτο κόσμο.
Ακριβώς απέναντι: Athens Pizza.

«ΟΠΑ» Greek Tavern
Λίγο πιο κάτω είδαμε το ωραιότερο κτίριο της παληάς πόλης. Πλησιάζαμε και έγραφε… Greek Tavern με όνομα που τα «σπάει»…«ΟΠΑ» και μενού που περιλάμβανε σουβλάκι, χωριάτικη, καλαμαράκια κλπ. Ελληνικά. Οποιος τουρίστας έχει περάσει από Ελλάδα, σίγουρα θα σταματήσει εδώ.
Δίπλα: είσοδος για beach bar με όνομα Olympia.

Οποιος τουρίστας έχει περάσει από Ελλάδα, σίγουρα θα σταματήσει εδώ.
Η ελληνική παρουσία ήταν παντού!
🍤 Γεύμα με θέα
Επιστρέψαμε στο εστιατόριο της στοάς. Η Κάκια παρήγγειλε ένα μεγάλο ψάρι.
Εγώ δοκίμασα το κλασικό παναμέζικο ceviche με γαρίδες — ωμές γαρίδες μαριναρισμένες σε λάιμ με κρεμμύδι, δροσερές και απολαυστικές. Συνοδευτικό: τηγανητά plantains.

Το στέκι που ανακαλύψαμε
Ο χώρος ήταν υπέροχος και το γεύμα ιδανικό για τη ζέστη της ημέρας.
Ο οδηγός εμφανίστηκε λίγο αργότερα και επιστρέψαμε στο ξενοδοχείο, κλείνοντας μια γεμάτη μέρα με ιστορία, μηχανική ιδιοφυΐα, αποικιακή ομορφιά και… απρόσμενες ελληνικές πινελιές.
Αύριο πρωί θα συναντήσαμε στο αεροδρόμιο το bird group που μετέχουμε και θα πετάξουμε για Ονδούρα.
Τα Lifers
🐦 Ocellated Antbird (15%)
Το Ocellated Antbird θεωρείται ένα από τα πιο συναρπαστικά πουλιά του Pipeline Road στο Soberanía National Park . Ξεχωρίζει από τα έντονα σχέδια στο φτέρωμά του και το χαρακτηριστικό γυμνό μπλε δέρμα γύρω από τα μάτια. Παρότι δεν είναι σπάνιο οικολογικά, είναι δύσκολο στον εντοπισμό επειδή ακολουθεί σχεδόν αποκλειστικά τα λεγόμενα “ant swarms” — στρατιές από περιπλανώμενα μυρμήγκια που ξεσηκώνουν έντομα από το έδαφος.
Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος να το δεις είναι να εντοπίσεις πρώτα τη δραστηριότητα των μυρμηγκιών ή μια ομάδα birdwatchers που έχουν σταματήσει σιωπηλά στο μονοπάτι. Το πουλί συχνά στέκεται χαμηλά, περιμένοντας την ευκαιρία να αρπάξει τη λεία του. Η παρουσία του είναι σημαντική επειδή αποτελεί δείκτη υγιούς τροπικού δάσους — εξαρτάται από πολύπλοκες οικολογικές σχέσεις που επιβιώνουν μόνο σε καλά διατηρημένα περιβάλλοντα.
💙 Blue Cotinga (15%)
Το Blue Cotinga είναι ένα πραγματικό “κόσμημα” του canopy. Το αρσενικό έχει σχεδόν ηλεκτρικό γαλάζιο χρώμα που φαίνεται από μεγάλη απόσταση όταν το φως πέφτει σωστά πάνω στα φτερά του. Παρ’ όλα αυτά, μπορεί να αποδειχθεί δύσκολο, γιατί προτιμά τις κορυφές των ψηλότερων δέντρων.
Για καλύτερες πιθανότητες, σάρωσε τον ουρανό και τα γυμνά κλαδιά νωρίς το πρωί, όταν τα πουλιά βγαίνουν για να ζεσταθούν στον ήλιο. Ένα spotting scope βοηθά πολύ. Είναι σημαντικό είδος επειδή λειτουργεί ως διασκορπιστής σπόρων: τρώγοντας καρπούς και μεταφέροντας σπόρους σε μεγάλες αποστάσεις, συμβάλλει στην αναγέννηση του δάσους.
🌿 Spot-crowned Antvireo (14%)
Το Spot-crowned Antvireo είναι μικρό και διακριτικό, γεγονός που το κάνει εύκολο να περάσει απαρατήρητο. Ζει κυρίως στο understory — το μεσαίο στρώμα της βλάστησης — όπου κινείται προσεκτικά ανάμεσα στα φύλλα αναζητώντας έντομα.
Άκου προσεκτικά για το επαναλαμβανόμενο τραγούδι του και παρατήρησε μικτές ομάδες πουλιών· συχνά συμμετέχει σε τέτοιες “παρέες”, κάτι που αυξάνει τις πιθανότητες εντοπισμού. Η οικολογική του αξία συνδέεται με τον έλεγχο πληθυσμών εντόμων και τη διατήρηση της ισορροπίας στο τροπικό οικοσύστημα.
🐤 Pheasant Cuckoo (6%)
Σπάνια φαίνεται για πολλή ώρα, αλλά το χαρακτηριστικό σφύριγμά του συχνά αποκαλύπτει την παρουσία του. Αν το ακούσεις, μείνε ακίνητος και σάρωσε τα χαμηλά κλαδιά. Η σημασία του έγκειται στο ότι αποτελεί ένδειξη ώριμου, αδιατάρακτου δάσους, καθώς αποφεύγει περιοχές με έντονη ανθρώπινη δραστηριότητα.
🌰 Speckled Mourner (5,5%)
Συνήθως κάθεται ακίνητο για αρκετή ώρα, κάτι που βοηθά τους παρατηρητές να το εντοπίσουν αν προσέξουν την κίνηση σε μεσαίο ύψος. Τρέφεται κυρίως με έντομα και μικρούς καρπούς, παίζοντας διπλό ρόλο: ελέγχει έντομα και βοηθά στη διασπορά φυτών. Η παρουσία του δείχνει ένα πλούσιο και λειτουργικό οικοσύστημα — ακριβώς αυτό που κάνει το Pipeline Road παγκόσμιο προορισμό για birdwatching.




